Archive for the ‘ΑΓΙΟΡΕΙΤΙΚΑ’ Category

Ιωακείμ Αγιαννανίτης. Ο Ελληνοαμερικάνος Κολλυβάς

 

(Καλαμάτα 1895 – Αγία Άννα Αγίου Όρους, Σεπτέμβριος 1950)

Ένα ευλογημένο σκεύος της Χάριτος του Κυρίου στον 20ό αιώνα, που σε όλη του τη ζωή διατήρησε την αγάπη για την κατά Χριστόν άσκηση και ευχή.

ΒΙΟΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΕΙΑ
Α). Γέννηση-ανατροφή:

Ο κατά κόσμο Ιωάννης Νικολαΐδης γεννήθηκε στην Καλαμάτα το 1895, από ευσεβείς γονείς. στην πόλη αυτή τέλειωσε το Δημοτικό και το Γυμνάσιο. Σαν έφηβος ήταν πολύ στοχαστικός και ζωηρός. Ζητούσε να γνωρίσει τον… Θεό. Γι’ αυτό και ανακάλυψε τον Ηλία Παναγουλάκη. Επρόκειτο περί ενός αυστηρού νηστευτή που ζούσε σε μια σπηλιά κοντά στην Καλαμάτα. Γύρω απ’ αυτόν τον άνθρωπο είχε δημιουργηθεί ένα πνευματικό κίνημα στην ευρύτερη περιοχή, το οποίο δεν όφειλε την δημιουργία του τόσο στα φλογερά κηρύγματα και τις ιδιαίτερες συζητήσεις που έκανε αυτός ο αγράμματος άνθρωπος, αλλά στην ίδια την ζωή του. Εκεί λοιπόν μπήκαν τα θεμέλια του Ιωάννη…

Β). Ταξίδι στην Αμερική:

Όταν τέλειωσε το Γυμνάσιο, αναχώρησε για σπουδές στην Αμερική, σ’ έναν κόσμο που προωθούσε το «Αμερικανικό όνειρο» της ευημερίας, του πλούτου και της ξεγνοιασιάς. Όμως ο νεαρός σπουδαστής ήδη είχε μάθει να μην προσκυνάει «θεούς αλλοτρίους»!!! Κύρια απασχόλησή του ήταν η πνευματική καλλιέργεια και η μελέτη. Σε ότι καταπιανόταν αρίστευε. Δεν πρέπει πάντως να λησμονήσουμε κατά την περίοδο αυτή και την …πρακτική του εξάσκηση σαν ιεροκήρυκας, που επιτελούσε στο πνευματικό έργο του Μετοχίου του Παναγίου Τάφου, όπου Έξαρχος ήταν ο Επίσκοπος Παντελεήμων.

Πολλές ενορίες, με την ευλογία του Επισκόπου, τον καλούσαν στον άμβωνα για να κηρύξει. Για τον λόγο αυτό ο Σεβασμιότατος τόλμησε να τον ρωτήσει τι σκέψεις έχει για το μέλλον του, οπότε και ο Ιωάννης του αποκάλυψε πως δεν τολμούσε να εκμυστηρευτεί τον πόθο του για ιεροσύνη, από αίσθηση αναξιότητας… Μόνον εάν ο Θεός καλέσει κάποιον με τρόπο ανεξάρτητο από τη θέλησή του οφείλει αυτός να υπακούσει με τρόμο. Έτσι τον είχε διδάξει ο πνευματικός δάσκαλός του στην Καλαμάτα!

Ο ευσεβής επίσκοπος θαύμασε τον πνευματικό πλούτο του Ιωάννη και τον κάλεσε να υπηρετήσει τον Κύριο Ιησού. Ο Ιωάννης με απορία και δισταγμό, χωρίς να μιλήσει, έδειξε με την στάση του την υπακοή. Ο επίσκοπος όμως περίμενε ο Ιωάννης να τον επισκεφθεί, αλλά αυτός δεν το τολμούσε. Μετά από καιρό τελικά επισκέφτηκε δειλά τον επίσκοπο και του είπε: «εάν επιτακτικά το Άγιο Πνεύμα σας πληροφορεί, τότε μόνο θα υπακούσω. Ο κληρικός πρέπει να είναι ή θεόκλητος ή δημόκλητος…». Τότε ο επίσκοπος τον ενημέρωσε ότι την επόμενη Κυριακή θα τον χειροτονούσε διάκονο.

Γ). Μοναχός, διάκονος, πρεσβύτερος:

Με αυτό τον τρόπο ο Επίσκοπος Παντελεήμων βρέθηκε στο σχέδιο του Θεού, έγινε αυτός που άνοιξε τον ιερατικό δρόμο του Ιωάννη. Αφού του ανακοίνωσε την χειροτονία του, τον ασπάστηκε, του έδωσε την ευλογία του και την επόμενη Κυριακή ο Ιερός Ναός του Μετοχίου του Παναγίου Τάφου γέμισε από ομογενείς της Αμερικής. Το βροντερό «άξιος» ακούστηκε και για την κουρά του ως μοναχός, με το όνομα Ιωακείμ αλλά και για την διαδοχική του χειροτονία σε πρεσβύτερο.

Ολόκληρη η ελληνική παροικία φωτίζεται πλέον όλο και περισσότερο από τα διεισδυτικά και θεολογικά κηρύγματα του π. Ιωακείμ. Η αγάπη και ο βαθύς σεβασμός προς την Ορθοδοξία ήταν έντονα στο πρόσωπό του. Πέραν των άλλων είχε ως αποτέλεσμα, Αμερικανοί ξένων δογμάτων να αρχίσουν επαφές μαζί του και να γνωρίσουν την κρυστάλλινη Ορθόδοξη σκέψη της ζηλευτής αυτής προσωπικότητας. Σε αναγνώριση των έργων του, το Πατριαρχείο Ιεροσολύμων τον τίμησε με το μετάλλιο του Παναγίου Τάφου.

Πάντως αυτό που έκανε σε όλους εντύπωση, ήταν η φυσιογνωμία του προσώπου του, που κατέληγε σε μεγάλη μαύρη γενειάδα, τυπικό δείγμα ενός ρασοφόρου Ορθόδοξου κληρικού. Αναφέρεται περιστατικό όπου τον σταμάτησαν επί ώρες διαβάτες στη μέση του δρόμου για να συζητήσουν μαζί του, ενώ σταμάτησε και η κυκλοφορία των αυτοκινήτων στο σημείο εκείνο! Ούτε με την παρέμβαση της αστυνομίας δεν έφευγαν από κοντά του οι… περαστικοί!

Δεν πέρασε πολύς καιρός και οι καρποί της ζωής και του έργου του αγίου Πνεύματος, μέσω αυτής της εξαίρετης προσωπικότητας άρχισαν να φαίνονται. Όμως η υγεία του άρχισε να κλονίζεται σοβαρά. Λέγεται ότι έφτασε στο σημείο να κάνει τονωτικές ενέσεις πριν από κάθε του κήρυγμα ή λειτουργία για να σταθεί όρθιος….

Δ). Επιστροφή στην Ελλάδα:

Το 1930 (35 ετών) και ενώ εξακολουθούσε τον αγώνα του να σταθεί όρθιος στις επάλξεις της τοπικής Εκκλησίας, το σχέδιο του Κυρίου δείχνει να τον κατευθύνει προς άλλες οδούς. Η Εκκλησία της Αμερικής ανορθώνεται από το Οικουμενικό Πατριαρχείο και μετατρέπεται σε «Αρχιεπισκοπή Αμερικής». Να υπενθυμίσουμε ότι η «Αρχιεπισκοπή Βορείου και Νοτίου Αμερικής» με έδρα τη Νέα Υόρκη, ιδρύθηκε την 11η Μαΐου 1922, αλλά η διοίκησή της καθορίστηκε με Σύνταγμα το οποίο κατάρτισε η Σύνοδος του Πατριαρχείου το έτος 1931.

Έτσι λοιπόν η εκεί εκκλησιαστική κατάσταση μεταβάλλεται ριζικά και ειδική επιτροπή, με πρόεδρο τον Μητροπολίτη Κορινθίας Δαμασκηνό –μετέπειτα Αρχιεπίσκοπο Αθηνών– αναλαμβάνει πλέον την λειτουργία της νέας Αρχιεπισκοπής, μέχρι τον καθορισμό του Συντάγματός της. Η επιτροπή εισηγήθηκε στη Σύνοδο και έγινε δεκτό, ο Έξαρχος του Παναγίου Τάφου και Επίσκοπος Παντελεήμων, να επιστρέψει στο Πατριαρχείο Ιεροσολύμων.

Ο π. Ιωακείμ με ευλογία του απερχομένου Επισκόπου εγκαταλείπει την Αμερική, με προορισμό την Ελλάδα. Φτάνει στον Πειραιά και, μετά από μια σύντομη παραμονή εκεί και στην Αθήνα, αρχίζει το ταξίδι του στην Αθωνική γη.

Ε). Στα Καυσοκαλύβια του Αγίου Όρους:

Το όραμα της τραχιάς ζωής στα ασκητήρια της Αθωνικής Πολιτείας ήταν έντονο μπροστά του, όταν ξεκίνησε για τον Άθωνα. Μεγαλύτερα εμπόδια γι’ αυτή τη ζωή που ποθούσε, θα σταθούν το ασθενικό του κορμί, η ελληνοαμερικανική του παιδεία αλλά και η αριστοκρατική του ανατροφή. Παρόλα αυτά φτάνοντας στο Άγιο Όρος, διαλέγει τα απόμακρα και απόκρημνα Καυσοκαλύβια.

Οι βίοι των αγίου Μάξιμου, Αγίου Νείλου του Μυροβλύτη, Αγίου Νήφωνα και Αγίου Ακάκιου, έπαιξαν το ρόλο τους γι’ αυτή την απόφαση. Εδώ γνώρισε πολλούς αληθινούς μοναχούς, που του έδωσαν φτερά. Τους συμβουλευόταν σαν μικρό παιδί και απέφευγε δε συστηματικά τα πρωτεία στη Θεία Λειτουργία. Στις αγρυπνίες όμως ήταν στύλος ακλόνητος. Γνώρισε και τον π. Γρηγόριο από τη Μονή Κωνσταμονίτου. Αυτός ήταν πρώην αξιωματικός του στρατού, γι’ αυτό ήταν αυστηρός και άτεγκτος. Σε αυτόν λοιπόν αποφάσισε να προσκολληθεί…

Διέμεναν στην Καλύβα του Γενεσίου της Θεοτόκου, στη σκήτη της Αγίας Άννης, στην οποία αργότερα προστέθηκαν και άλλοι μοναχοί. Έγιναν λοιπόν μια ευλογημένη συνοδεία, στην οποία ξεκίνησε από… υποτακτικός! Να σημειωθεί πως η πρόσβαση στην Σκήτη της Αγίας Άννης απαιτεί ανάβαση που σου κόβονται όχι μόνο τα πόδια, αλλά και η καρδιά. Πρόκειται για αληθινή ορειβασία! Ένα πράγμα θα τον κρατήσει όρθιο: ο στέφανος της νίκης…

Ο γέροντας Γρηγόριος κάμφθηκε από την απαίτηση του Ιωακείμ να λειτουργεί όχι ως Ιερέας (υπήρχαν πολλοί άξιοι λειτουργοί), αλλά ως αρχάριος μοναχός. Μπροστά στην εικόνα της Αγίας Άννης στο Κυριακό, με μάρτυρα τον προϊστάμενο της σκήτης, τον Δικαίο όπως λέγεται, ο π. Ιωακείμ παραδίδει τον βαρύτιμο σταυρό του αρχιμανδρίτη και τα δύο παράσημα, του Πατριαρχείου Ιεροσολύμων και της Αμερικανικής Κυβέρνησης… Κατόπιν μοιράζει όλα τα πολυτελή ρούχα του και ντύνεται με ταπεινά και απλά αγιορείτικα ράσα. Αποφασίζει τέλος την Δευτέρα, Τετάρτη και Παρασκευή να τρώει μια φορά την ημέρα, χωρίς λάδι, όπως όλοι οι αγιορείτες και όχι όπως ήξερε μέχρι τότε στην Αμερική…

Στ). Αποσπάσματα από την ζωή του:

1). Ο σταυρός της υπακοής: Από τη στιγμή που έγινε υποτακτικός, κάθε βράδυ περνούσε από το γέροντα να εκμυστηρευτεί τους λογισμούς του. Έλεγε: «Μοναχός χωρίς την καθημερινή ομολογία των λογισμών του δεν θα μάθει την τέχνη να πολεμά και να βγαίνει νικητής». Μετά το Θεό είχε τον γέροντά του. Παρ’ όλο το ασθενικό του κορμί ποτέ δεν άφηνε ανεκτέλεστη κοπιαστική εργασία, που του ανέθετε ο γέροντας για λόγους υπακοής.

Μία ημέρα τον Οκτώβριο του 1939 αναφέρεται πως, στο μάζεμα της ελιάς της Καλύβας πρωτοστατούσε στην εργασία από το πρωί ως το βράδυ, ενώ όλοι προσεύχονταν σιωπηλοί. Με τη δύση του ήλιου σταματούσαν, για να γίνει ο Εσπερινός, να ξεκουραστούν μέχρι τη μία και να… συνεχίσουν. Στο δρόμο της επιστροφής οι μοναχοί συγκρατούσαν τον π. Ιωακείμ γιατί ήταν κατάκοπος. Φτάνοντας στην καλύβα, ήλθε η ειδοποίηση πως ήταν η σειρά της δικιάς τους καλύβας να δουλέψουν στο λιοτρίβι. Ο γέροντας τότε στέλνει τον εξουθενωμένο Ιωακείμ… Αυτός, λέει «να είναι ευλογημένο», βάζει μετάνοια και με πρωτοφανή επιθυμία πηγαίνει να γυρίσει την πέτρα (τότε την γυρνούσαν ζώα, αλλά οι μοναχοί για λόγους άσκησης δεν τα άφηναν αυτά να κουραστούν…). Όλοι οι μοναχοί έμειναν άφωνοι!!! Στο λιοτρίβι αργότερα οι μοναχοί τον είδαν να εργάζεται σαν παλικάρι, με την ευχή του γέροντα.

Μια άλλη φορά, το βράδυ, χτύπησε την πόρτα του γέροντα για να πει τους λογισμούς της ημέρας. Ο γέροντας, συνειδητά ή ασυνείδητα, για να τον δοκιμάσει (;) ακόμη περισσότερο, του είπε να περιμένει. Κουρασμένος από τον κόπο της ημέρας ακούμπησε στον τοίχο και περίμενε… μαζί με τους λογισμούς του. Ο γέροντας εν τω μεταξύ έπεσε να κοιμηθεί. Το πρωί σηκώθηκε για τον Όρθρο και τον βρίσκει απέξω. «Γιατί τέτοια ώρα εδώ;» τον ρωτάει: «μου είπατε να περιμένω από χθες που χτύπησα την πόρτα», του απάντησε. Με αληθινό θαυμασμό ο γέροντας το έκανε γνωστό σ’ όλη τη συνοδεία. Τέτοια γεγονότα υπήρξαν πάμπολλα στα δεκαοκτώ χρόνια σκληρής άσκησής του στη σκήτη της Αγίας Άννης.

2). Η αληθής προσευχή του: Όλη την ημέρα ο π. Ιωακείμ προσευχόταν με την αδιάλειπτο καρδιακή προσευχή. Έλεγε συχνά: «αν αφαιρέσεις από τον μοναχό την προσευχή, τότε του αφαιρείς το δικαίωμα να αισθάνεται σαν αληθινό παιδί του Θεού». Συχνά μας ρωτούσε, όταν μας επισκεπτόταν στα διακονήματά μας, αν λέμε την «ευχή» ή τους χαιρετισμούς της Παναγίας. Ελάχιστες φορές συζητούσε και μόνον όταν ήταν ανάγκη, για να μη χάνει χρόνο από την ευχή! Μάλιστα έφτανε να θεωρεί το φαγητό και την ξεκούραση ως… περιττά για χάρη της ευχής!

Συχνά τη νύχτα οι μοναχοί της συνοδείας άκουγαν τους θρήνους του, αλλά στον Όρθρο ήταν φρέσκος και χαρούμενος… Βέβαια το σώμα του συχνά δεν ακολουθούσε τα πετάγματα της ψυχής. Στη διάρκεια των αγρυπνιών και λόγω της ολονύκτιας ορθοστασίας του, στα πόδια του σχηματίστηκαν έλκη από κακή κυκλοφορία του αίματος, γι’ αυτό ο γέροντας αναγκάστηκε να του απαγορεύσει την διανυκτέρευση στο… Ναό! Το καλό το παλικάρι όμως «ξέρει κι άλλο μονοπάτι».

Έτσι στο κελί του τοποθέτησε ένα τρίχινο «σάϊσμα» και αφού τυλιγόταν με ένα βαρύ ρούχο, χωρίς μαξιλάρι, αγωνιζόταν. Και όταν τα μάτια έκλειναν από μόνα τους τα χείλη συνέχιζαν την ευχή: «Κύριε Ιησού Χριστέ, Υιέ του Θεού ελέησόν με». Πάντως αναφέρεται πως η πιο δυναμική προσευχή που τον συγκλόνιζε, ήταν το «Παναγία Τριάς» και όποια άλλη Τριαδική προσευχή!!!

Προς το πρόσωπο της Θεοτόκου έτρεφε ιδιαίτερη αγάπη. Συχνά συμβούλευε: «Κρατηθείτε γερά στη ζωή σας από το φόρεμα της Θεοτόκου και αυτή ασφαλώς θα σας οδηγήσει στον Υιόν της». Άλλοτε πάλι έλεγε: «Τα νοήματα των ύμνων και των ευχών στις ακολουθίες είναι ένα πανέμορφο λιβάδι και όποιος κατορθώσει να μπει μέσα δεν του κάνει καρδιά να βγει. Και βγαίνοντας από το λιβάδι αυτό, θα μοσχοβολάει όλη την ημέρα».

3). Ευγενής Κολλυβάς: Η συνοδεία αυτή ομονοούσε στο ζήτημα της συχνής Θείας Κοινωνίας. Ακολουθούσε τη θεολογική γραμμή των Κολλυβάδων. Ο πνευματικός της καλύβας π. Χριστόφορος, που προερχόταν από την Μονή Φλαμουρίου στον Βόλο και ησύχαζε στα απόκρημνα Καρούλια, ήταν πνευματικός απόγονός τους. Έτσι το μυστήριο της Θείας Κοινωνίας αποτελούσε καθημερινή σχεδόν τροφή της συνοδείας, πόσο μάλλον του π. Ιωακείμ.

Η τάξη που επικρατούσε στην Καλύβα με δική του πρωτοβουλία ήταν χαρακτηριστική. Ήταν απότοκος της Κολλυβαδικής γραμμής… Ήταν επίσης πολύ ευγενής και με απέραντη αγάπη προς τους φιλοξενούμενους. Γι’ αυτό έφτανε να λέει: «Αν έλθει στην ακολουθία μας κάποιος ξένος αδελφός, εμείς πρέπει να του παραχωρήσουμε την καλύτερη θέση και μάλιστα στο αναλόγιο, για να ψάλει. Και αν τύχει να κάνει λάθος στον ήχο της ημέρας, εσύ που θα είσαι στον αριστερό χορό να μη τον διορθώσεις και τον προσβάλεις, έως ότου μόνος του το καταλάβει. Η αγάπη και η τιμή και ο σεβασμός είναι σπουδαιότερα από τον ήχο»!!!

4). Η αγάπη της… γενειάδας: Από την εποχή που ήταν στην Αμερική, με λύπη παρακολουθούσε το νεωτεριστικό πνεύμα, που άρχισε να διεισδύει και στα εκκλησιαστικά πράγματα. Στο ρεύμα αυτό ο π. Ιωακείμ αντιστάθηκε όσο μπορούσε. Δεν μπορούσε να καταλάβει κληρικό ή μοναχό να αποβάλει τα ράσα, να κόβει τα μαλλιά του ή τα γένια του. Γι’ αυτό πριν χειροτονηθεί προσευχήθηκε στην Παναγία και ζήτησε: «Παναγία μου, θέλω όταν γίνω κληρικός να μου δώσεις γένια και άφθονα μαλλιά, για να είμαι όπως οι κληρικοί της πατρίδος μου».

Όταν ήλθε στο Άγιο Όρος η γενειάδα του μάκρυνε τόσο, ώστε έφτασε μέχρι τα πόδια του, φαινόμενο σπάνιο στην πατερική ιστορία. Λίγες τέτοιες περιπτώσεις αναφέρονται σε ασκητές!!! Για λόγους όμως ελευθερίας στις κινήσεις, αλλά και ταπείνωσης μπροστά στους άλλους μοναχούς, την έβαζε σε… σακουλάκι που κρεμούσε στον λαιμό. Στα τέλη της ζωής του ζήτησαν οι πατέρες να φωτογραφηθεί με τα ιερατικά του άμφια και τη γενειάδα του. Δεν δέχτηκε αρχικά, αλλά υποχώρησε από αγάπη μπροστά στην επιμονή τους…

Ζ). Ασθενής και ομολογητής:

Κατά τα τελευταία χρόνια της ζωής του έγινε πολύ καχεκτικός στο σώμα, μέχρι που χρειάστηκε γιατρό. Αντίθετα ο αγιασμός πλημμύριζε το πνεύμα, αλλά και το σώμα όταν χρειάστηκε. Παρά την θέλησή του, ο γέροντας κάλεσε γιατρό στην καλύβα. Η διάγνωσή του όμως ήταν απογοητευτική: Ο θάνατός του ήταν ζήτημα λίγων μηνών και ο γιατρός ζήτησε τέλεια ανάπαυση και κανονικό διαιτολόγιο, δηλαδή κρέας, αυγά, τυρί κλπ. Όταν έφυγε ο γιατρός, ικέτευσε τον γέροντα να τον αφήσει όλη τη νύχτα στο Ναό και το πρωί να συζητήσουν το θέμα της υγείας του. Ο γέροντας κάτι κατάλαβε και του έδωσε την ευλογία του. Ο π. Ιωακείμ προσευχήθηκε όλη την νύχτα στην Παναγία και το πρωί ζήτησε από τον γέροντα να μην αλλάξει διαιτολόγιο, για να… δοξασθεί η Παναγία!!!

Ο ακάματος υποτακτικός ζήτησε να παίρνει λίγη τροφή μόνο κάθε απόγευμα και μάλιστα όρθιος! Σε ενάμιση χρόνο πέρασε ο γιατρός και ρώτησε αν ζει ο μοναχός. Όταν τον είδε και τον εξέτασε, διέγνωσε ότι δεν είχε τίποτα (!), έτσι… δοξάστηκε η Παναγία. Ο π. Ιωακείμ προβληματιζόταν παλιότερα με το ημερολογιακό ζήτημα και αργότερα με τα ζητήματα της εκκλησιαστικής κατάστασης.

Σε λίγο τον συγκλόνισε το γεγονός πως πολλά σημαίνοντα πρόσωπα της κοινωνίας της εποχής ήταν μέλη της στοάς, δηλαδή Μασόνοι, αλλά ήθελαν να λέγονται και Ορθόδοξοι… Τους ήλεγξε δημόσια, πέρασε μάλιστα και από δίκη στη Θεσσαλονίκη. Καταδικάστηκε και εξορίστηκε για την ομολογία του αυτή στην Σκόπελο!!! Εκεί η καλοσύνη του, η προσευχή του και η νηστεία του επηρέασαν βαθιά τους νησιώτες. Η παρέλαση των Γερμανικών στρατευμάτων της κατοχής τον βρήκε στην εξορία. Σε λίγο γύρισε ελεύθερος στην ερημική του πολιτεία…

Στο βιβλίο «Άγιο Όρος», προσέγγιση στην πρόσφατη ιστορία του, του καθ. Δημ. Γ. Τσάμη, αναφέρεται το όνομά του (Ιωακείμ μοναχός Καυσοκαλυβίτης, εάν δεν πρόκειται για συνωνυμία…) στο ζήτημα του νέου καταστατικού χάρτη του, μετά την αποχώρηση των Γερμανών. Υπό την διοικητική εποπτεία του Ε.Α.Μ. εκλέχτηκε αναπληρωματικό 16ο μέλος σε Παναγιορειτική Συνδιάσκεψη, που έγινε στις 9/22 -10- 1944 στη Σκήτη του Αγίου Ανδρέα στις Καρυές. 16μελή επιτροπή επεξεργασίας του.

Απουσίαζε κατά την συνάντηση της επιτροπής στις 10/23-10-1994. Αναφέρεται ότι συμφωνεί (ως μετέχων λόγω παραίτησης του τακτικού μέλους) σε πρόταση του Μοναχού Χρυσοστόμου, της Ι. Σκήτης Ξενοφώντος, όπου αναφέρονται οι γενικές αρχές για την αλλαγή του. Επίσης αναφέρεται η υπογραφή του στο νέο ΚΧ44, που αποτελείται από 1Δ΄ κεφάλαια και 1888 άρθρα, με ημερομηνία 14/27-12-1944.

Η). Το τέλος του:

Ο γερο-Ιωακείμ γυρνώντας, αντί να ηρεμήσει βρήκε κάτι που του πλήγωσε την καρδιά βαθιά. Ένας αδελφός της συνοδείας που βγήκε στον κόσμο για εργασία, τυλίχτηκε στα δεσμά του κόσμου και τελικά υπέκυψε! Ο αβάσταχτος πόνος του τον έσπρωξε να τον αναζητήσει… Τον βρήκε, αλλά όλος ο κόπος του αποδείχθηκε μάταιος. Ύστερα απ’ αυτό επέστρεψε με ήρεμη συνείδηση, το κτύπημα όμως που είχε δεχθεί ήταν σοβαρό, και το κορμί του δεν ακολουθούσε πλέον το πνεύμα του.

Ο γέροντας του είχε εν τω μεταξύ κοιμηθεί και έτσι έμενε με τον π. Στέφανο, με τον οποίο είχαν έλθει μαζί από το εξωτερικό. Με απέραντη αφοσίωση αυτός στάθηκε στο πλευρό του. Τον Σεπτέμβριο του 1950 κάλεσε με τηλεγράφημα και τον π. Χερουβείμ, που είχε αναχωρήσει από την συνοδεία εξ αιτίας λόγων υγείας για τον Ωροπό Αττικής, με σκοπό να τον αποχαιρετήσει! Ζήτησε ακόμη συγχώρεση και από τον αδελφό Στέφανο και αφού δέχτηκε και απ’ αυτόν τις ευχαριστίες, αποδήμησε προς τον Κύριο.

Τον έθαψαν πίσω από το ιερό της Καλύβας, εκεί όπου ασκήτεψε. Ήταν βεβαιότητα στους αδελφούς και πατέρες ότι «μεταβέβηκεν εκ του θανάτου εις την ζωήν».

Επιμέλεια – Παρουσίαση: Π. Α. Μ.-Ο.Ο.Δ.Ε

Εικόνες κειμένου: σελ. 12 ο π. Ιωακείμ στην Αμερική, σελ. 14 ο π. Ιωακείμ στο Άγιον Όρος (Αγία Άννα).

Βιβλιογραφία:

1. Αρχ. Χερουβείμ, «Σύγχρονες Αγιορείτικες Μορφές -τόμος 1-, Ιωακείμ Αγιαννανίτης», εκδ. Ι. Μ. Παρακλήτου Ωροπός Αττικής, 1983.

2. Ιωανν. Ε. Αναστασίου, «Εκκλησιαστική Ιστορία -τόμος 2» (σελ.409), έκδοση Γ’, Θεσσαλονίκη.

3. ΘΗΕ, σελ 1117-1118, Ηλίας Παναγουλάκης, Αρχ. Επιφάνιου Θεοδωρόπουλου.

4. Δημητρίου Γ. Τσάμη, Άγιον Όρος, προσέγγιση στην πρόσφατη ιστορία του, σελ. 122, 124, 134, 297.

5. ΑΓΝΩΣΤΕΣ ΟΣΙΑΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΓΙΟΡΕΙΤΩΝ, του 19ου αιώνα, απόδ. Αλεξ. Παναγόπουλου, εκδ. ΤΗΝΟΣ, Αθήναι 1994, σελ. 19-21.

Βαδίζοντας στά μυστικά μονοπάτια τού Αγίου Όρους

Εικόνα

Σεβ. Μητροπολίτου Ναυπάκτου και Αγίου Βλασίου Ιεροθέου

Τό παρόν κείμενο δημοσιεύθηκε σέ αφιερωματικό Περιηγητικό Λεύκωμα τού Περιοδικού παγκοσμίου κυκλοφορίας «National Geographic» γιά τήν Ελληνική έκδοση, μέ γενικό τίτλο «Άγιον Όρος, η μεγάλη Κιβωτός» καί υπότιτλο «Βαδίζοντας στά μυστικά μονοπάτια. Οι θησαυροί τής Ορθοδοξίας», πού κυκλοφόρησε τίς παραμονές τών Χριστουγέννων.

Τό Λεύκωμα προλογίζει ο Μακαριώτατος Αρχιεπίσκοπος κ. Ιερώνυμος καί τόν πρόλογό του δημοσιεύουμε στήν επόμενη σελίδα.

Στίς «Ευχαριστίες» τού Λευκώματος σημειώνονται από τούς εκδότες καί τά εξής:

«Ειδική μνεία πρέπει νά γίνη στόν Σεβασμιώτατο Μητροπολίτη Ναυπάκτου καί Αγίου Βλασίου Ιερόθεο γιά τήν καλοσύνη πού είχε νά γράψη τό εξαιρετικό δοκίμιο «Βαδίζοντας στά μυστικά μονοπάτια τού Αγίου Όρους». Στό δοκίμιο αυτό, πού ερμηνεύει καί συμπληρώνει μέ αριστοτεχνικό τρόπο τό φωτογραφικό υλικό, αναφέρεται, μεταξύ άλλων: «…Τό Άγιον Όρος είναι ένας τόπος σιωπής καί μυστηρίου, πού βρίσκεται κάτω από τήν επιφάνεια τού αισθητού καί τού λογικού, τών κραυγών καί τών φωνών πίσω από τό προσκήνιο τής κοινωνικής ζωής»».

*

Παραθέτουμε τό κείμενο τού Σεβασμιωτάτου:

Κάθε ισχυρό πρόσωπο καί αντικείμενο επιδέχεται πολλές προσεγγίσεις καί ερμηνευτικές αναλύσεις. Η μονόπλευρη ερμηνευτική προσέγγιση συνήθως τό αλλοιώνει καί τό αδικεί. Αυτό ισχύει καί γιά τό Άγιον Όρος.

Πρόκειται γιά έναν τόπο καί γιά έναν οργανισμό πολύ δυνατό, πού πολλές φορές προκαλεί υψηλό πυρετό γιά ένα παλαιό καί ισχυρό κρασί πού μεθάει τόν άνθρωπο νηφάλια καί προϋποθέτει γερό οργανισμό γιά ένα λαμπρό φώς, πού γιά τήν υπερέχουσα λαμπρότητά του πολλές φορές φαίνεται ως γνόφος, τυφλώνει τόν θεατή μέ τήν όραση τήν ασθενική. Πρέπει δέ νά περάσουν πολλά χρόνια γιά νά δή κανείς τήν κρύφια ομορφιά του καί τό ταπεινό του μεγαλείο, νά ακούση τήν υπερκόσμια κραυγή του.

Είχα τήν εξαιρετική ευλογία νά επισκέπτομαι από τά φοιτητικά μου χρόνια τό Άγιον Όρος, στήν αρχή ως ερευνητής στίς Βιβλιοθήκες τών Ιερών Μονών έπειτα ως άνθρωπος τής περιέργειας γιά νά γνωρίσω τό διαφορετικό καί παράξενο στά μάτια τά κοσμικά αργότερα ως αναζητητής τής πραγματικής του ζωής, τού σφυγμού τής καρδιάς του καί τώρα ως νοσταλγός όλων τών κατά καιρούς πνευματικών μου εμπειριών από τήν επικοινωνία μου μέ αληθινούς μοναχούς καί από τήν βίωση μιάς ζωής πού υπερβαίνει τίς αισθήσεις.

Η γενική μου εντύπωση πάντως είναι ότι τό Άγιον Όρος είναι ένας τόπος σιωπής καί μυστηρίου, πού βρίσκεται κάτω από τήν επιφάνεια τού αισθητού καί λογικού, τών κραυγών καί τών φωνών καί πίσω από τό προσκήνιο τής κοινωνικής ζωής είναι ένας τόπος πού εμπνέεται όχι από αυτό πού φαίνεται, αλλά κυρίως από αυτό πού είναι, όχι από τούς μοναχούς πού συναντά κανείς στά πολυσύχναστα μέρη του, αλλά από τούς ασκητές πού κρύβονται γιά νά ζήσουν τόν αχόρταγο χορτασμό τού ελέους, τήν ακένωτη αγάπη, τήν πραγματική ελευθερία καί τήν ειρήνη τού πνεύματος.

Ο καθένας πού περιφέρεται στό Άγιον Όρος συλλαμβάνει ό,τι μήνυμα καταλαβαίνει, γιατί ο ιερός αυτός τόπος είναι ένας παγκόσμιος, μάλλον υπερκόσμιος πομπός πού εκπέμπει πολλά μηνύματα καί ο καθένας ακούει καί βλέπει ό,τι μπορεί καί όσο δύναται, αφού ο τόπος αυτός ικανοποιεί τούς πάντες καί προοδευτικά τούς ανεβάζει από τά χαμηλότερα στά υψηλότερα επίπεδα γνώσης. Όσο κανείς πονά τόσο αγαπά καί όσο αγαπά τόσο γνωρίζει καί τότε πονά οδυνηρότερα, κυοφορεί ζωή.

Όποιος ενδιαφέρεται γιά τήν ιστορία θά βρή πολλά ιστορικά στοιχεία, είτε στίς βιβλιοθήκες τών Ιερών Μονών, είτε στίς ζωντανές αφηγήσεις τών μοναχών. Σού διηγούνται ένα γεγονός πού έγινε πρίν διακόσια χρόνια σάν νά έγινε προχθές. Κληρονόμησαν αυτήν τήν ιστορία από στόμα σέ στόμα, μάλλον δέχθηκαν τήν μετάγγιση αίματος από καρδιά σέ καρδιά καί αυτή η ιστορία φυλάσσεται τόσο δυνατά, καλύτερα από τά κείμενα τά γραπτά, γιατί περνά μέσα από ζωντανούς οργανισμούς.

Δέν θά συναντήση κανείς εκεί απλώς ιστορικά κείμενα καί γεγονότα, αλλά θά βουτήξη ολόκληρος μέσα στήν παγκόσμια ιστορία καί μάλιστα στόν τρισδιάστατο χρόνο της. Θά μεταφερθή στό παρελθόν γιά νά μάθη πώς ζούσε ο Αδάμ στόν Παράδεισο πρίν τήν πτώση, πώς συμπεριφέρονταν οι Προφήτες τής Παλαιάς Διαθήκης, οι «ορώντες» καί «βλέποντες», αλλά καί πώς ζούσαν οι Ρωμηοί στήν λεγόμενη Βυζαντινή-Ρωμαίϊκη Αυτοκρατορία, ακόμη καί μέ τήν βυζαντινή ώρα, αφού η δύση τού ηλίου λογίζεται ως η 12η μεσονύκτια ώρα, καί μετά από λίγη ξεκούραση σηκώνονται γιά ορθρινή προσευχή, όταν αρχίζουν νά κελαηδούν τά αηδόνια καί φωτίζονται τά καθολικά τών Μονών μέ τό ιλαρό φώς τών κεριών. Θά ζήση όμως καί τό παρόν μέ τήν ζωντανή καί ζωοποιό παράδοση, πού δέν είναι μουσείο, αλλά εργαστήρι ζωής. Θά αγγίξη ή θά υποψιασθή καί τήν αιωνιότητα, ως εσχατολογική βίωση καί προσδοκία μέ τήν ερχόμενη μεγάλη Ημέρα. Ζώντας κανείς στό Άγιον Όρος θά βιώση μέ ζωντανό τρόπο τόν τριασδιάστατο χρόνο τής παγκόσμιας ιστορίας.

Όποιος ενδιαφέρεται γιά τήν πολιτισμική κληρονομιά θά ικανοποιηθή στόν απόλυτο βαθμό. Μνημεία ιστορικά υπάρχουν παντού, αλλά εδώ, στόν τόπο τόν ιερό, όλα αυτά λειτουργούνται, σφύζουν από καί μέ ζωή. Τά καθολικά τών Ιερών Μονών, οι σπάνιοι θησαυροί τών ιερών εικόνων καί τοιχογραφιών, τά βιβλία καί τά αντικείμενα στίς βιβλιοθήκες είναι ένας αμύθητος πλούτος, πού φυλάσσεται όχι μέ διορισμένους υπαλλήλους, μέ οκτάωρα καί μισθό, αλλά όλο τό εικοσιτετράωρο μέ εθελούσια προσφορά ζωής, μέ ατμόσφαιρα προσευχής καί σιωπής. Θά δή κανείς εκπληκτικά έργα τής Μακεδονικής καί Κρητικής Σχολής, όπως καί μεταγενέστερων μορφών αγιογραφίας, αλλά καί οι τοιχογραφίες θά είναι εκπληκτικά δεμένες καί ταιριασμένες μέ ζωντανές μορφές μοναχών –ζωντανών οργανισμών– πού παραμένουν προσευχητικά δίπλα από αυτές στά στασίδια τών Ναών καί δέν θά ξεχωρίζη κανείς εύκολα τήν αγιογραφία από τήν ζωντανή ασκητική καί προσευχητική παρουσία.

Όσοι αγαπούν τήν αγνότητα τής φύσης καί έχουν ανεπτυγμένα τά οικολογικά τους αισθητήρια θά εκπλαγούν κυριολεκτικά από τήν ομορφιά τού αγιορείτικου τοπίου. Η διαμόρφωση τού Όρους είναι μαγευτική, μέ τά ακρωτήρια καί τούς κολπίσκους, μέ τίς χαράδρες καί τούς βράχους, μέ τήν πλούσια βλάστηση καί τήν ερημιά, μέ τήν θαλάσσια διαδρομή καί τήν οδοιπορία στά παραδοσιακά καλντερίμια καί στά χορταριασμένα μαγευτικά μονοπάτια. Η γή τού Αγίου Όρους είναι εν πολλοίς παρθένα. Βρίσκει κανείς εκεί σπάνια βότανα καί φυτά, γι’ αυτό καί έχει χαρακτηρισθή ως ο μοναδικός στόν κόσμο «βοτανικός παράδεισος», ένας νοσταλγικός κήπος τής Εδέμ.

Όποιος διακρίνεται από κοινωνιολογικά ενδιαφέροντα εκεί θά συναντήση ζωντανές κοινότητες πού διαφέρουν από τίς σύγχρονες κοσμικές κοινωνίες ως πρός τήν οργάνωση καί τόν τρόπο ζωής. Ο συνδυασμός μεταξύ κοινοβιακών Μονών, όπου επικρατεί η αρχή τής κοινοκτημοσύνης καί τής κοινοχρησίας Σκητών, όπου φαίνεται η οργανωμένη ζωή ολοκλήρων κοινοτήτων πού διασώζουν τήν ελευθερία καί τήν ενότητα καί Ερήμου, όπου κατοικούν μόνοι τους, αλλά χωρίς μοναξιά, οι ερημίτες μοναχοί πού αναζητούν τήν απόλυτη μέσα στά κτιστά πλαίσια ελευθερία, αυτός ο συνδυασμός είναι εκπληκτικός αφού αναπαύει καί τούς πιό απαιτητικούς ανθρώπους. Στό Άγιον Όρος σπάζουν όλα τά θερμόμετρα κοινωνιολογικών αναλύσεων γιά φιλελευθερισμό, πολυπολιτισμικότητα, σοσιαλισμό καί κομμουνισμό, ανύπαρκτο ή υπαρκτό. Εκεί η κοινωνιολογία δέν ερμηνεύεται ως σύστημα καί ιδεολογία, αλλά βιώνεται ως ζωντανή παρουσία, μέ αγάπη καί ελευθερία, μέ αυτοπροσφορά καί θάνατο κάθε κοσμικού προσδιορισμού.

Έπειτα, ο τρόπος διοίκησης κάθε μιάς Μονής, αλλά καί η συνύπαρξη όλων τών Μονών στήν Ιερά Κοινότητα, όπου συνδυάζεται άριστα ο Πρώτος μέ τήν Επιστασία καί τήν Σύναξη, διασώζει τόν αρχαίο τρόπο διοίκησης πού δέν συνδέεται μέ κοσμικές νοοτροπίες καί συμπεριφορές. Η μελέτη τής διοικητικής οργάνωσης τού Αγίου Όρους είναι μιά ενδιαφέρουσα πρόκληση γιά τόν άνθρωπο πού επιθυμεί νά ζήση τήν ελευθερία ως τά όρια τής αναρχίας μέσα σέ μιά οργανωμένη κοινωνία. Πρόκειται γιά μιά διοίκηση πού προηγείται τού φεουδαρχικού Κράτους, γιά μιά οργανωτική δομή πού είναι ομοσπονδιακή, μάλλον συνομοσπονδιακή καί αποκεντρωμένη, όπου η εξουσία είναι ανύπαρκτη στήν ουσία, αφού υπερβαίνεται από τήν αρχοντική αγάπη καί τό ελεύθερο φιλότιμο, πρόκειται γιά μιά εξουσία πού δέν καταστρατηγεί τήν προσωπική ελευθερία, αλλά μάλλον τήν προϋποθέτει καί τήν διευκολύνει.

Τό Άγιον Όρος δέν είναι απλώς αυτοδιοίκητος καί αυτοδέσποτος οργανισμός, δέν είναι κάν αδέσποτος, αλλά δεσποτικότατος γιατί διευθύνεται μέ ελευθερία καί αγάπη από τόν Δεσπότη Χριστό. Σέ Αυτόν τό έχουν αφιερώσει οι Αυτοκράτορες μέ τά χρυσόβουλα καί οι κτήτορες μέ τά τυπικά τών Μονών. Συγχρόνως βρίσκεται κάτω από τήν θεομητορική προστασία, τήν μητρική φιλοστοργία τής Κυρίας Θεοτόκου, τής Δέσποινας τών Αγγέλων. Ο Δεσπότης Χριστός καί η φιλόστοργη Μάνα τού Δεσπότη καί τών εξορίστων ανθρώπων δεσπόζουν αγαπητικά καί ελεύθερα εκεί. Έτσι, μέσα σέ αυτήν τήν δεσποτική ελευθερία καί τήν αρχοντική φιλοστοργία, μπορούν νά συνυπάρχουν οι προφήτες μέ τούς αναζητητές-αναρχικούς, η σιωπή μέ τόν λόγο, η δράση μέ τήν ησυχία, η ηρεμία τής ημέρας μέ τήν δημιουργική αγρύπνια τής νύκτας. Ακόμη καί οι λαϊκοί πού εργάζονται στό Άγιον Όρος, όπως καί οι κοσμικοί προσκυνητές, ζούν σάν κοσμοκαλόγεροι, συντονίζονται στόν ρυθμό της ιδιόρρυθμης Αθωνικής Πολιτείας. Είναι χώρος βατός στήν φιλοστοργία, άβατος στήν σκληροκαρδία.

Όποιος υποφέρει από τήν αίρεση τού εθνοφυλετισμού στό Άγιον Όρος θά αναπνεύση τό οξυγόνο τής αληθινής οικουμενικότητας, αφού εκεί συνυπάρχουν μοναχοί από όλα τά έθνη, χωρίς όμως οι περισσότεροι νά εκφράζουν εθνικιστικές τάσεις. Πρόκειται γιά ένα ζωντανό κατάλοιπο τού Ρωμαίϊκου Κράτους, όπου επικρατούσε η κοινωνία τών λαών, χωρίς νά υπάρχη διάκριση μεταξύ τους. Έτσι τό Άγιον Όρος αποτελεί μιά κοινοπολιτεία μέ κανόνες καί προϋποθέσεις πνευματικές. Δέν υπάρχουν εκεί ληξιαρχεία βιολογικής γέννησης, αφού είναι ο μόνος χώρος πού δέν γεννιούνται άνθρωποι, αλλά μόνον πεθαίνουν κοσμικά πρίν πεθάνουν βιολογικά. Ένας αγιορείτης έγραψε εκπληκτικά: «Πρέπει νά πεθάνης, πρίν πεθάνεις, γιά νά μήν πεθάνης, όταν θά πεθάνης». Οι αθωνίτες καλόγεροι έχουν κοινή πίστη, κοινό τρόπο ζωής, πάσχουν εμπνευστικά από φιλοθεΐα καί φιλανθρωπία.

Όποιος έχει έντονες υπαρξιακές αναζητήσεις είναι σίγουρο ότι θά ικανοποιηθή στό έπακρο, γιατί εκεί θά συναντήση προφήτες πού υπερβαίνουν τίς κοσμικές εξουσίες καί έχουν κοινωνία μέ τόν Θεό, θά βρή τόν Λόγο καί θά λογοποιηθή. Βέβαια πρέπει νά ψάξη κανείς πολύ, γιατί όσοι έχουν πληρότητα ζωής δέν πάσχουν από τό φαινόμενο τής προβολής, οπότε πρέπει νά τούς αναζητήση κανείς εμπόνως. Όταν όμως συναντήση αυτούς τούς λογοποιημένους ανθρώπους πού έχουν αποκτήσει τήν φυσική ζωή, όταν αισθανθή τόν άνθρωπο, όπως δημιουργήθηκε από τόν Θεό, τότε θά αγγίξη καί θά ακούση τόν σφυγμό τού Αγίου Όρους, θά αισθανθή τήν αδιάλειπτη προσευχή καί τήν παλλόμενη καρδιά του γιά τόν Θεό καί ολόκληρη τήν οικουμένη. Οι μοναχοί εύχονται γιά όλους τούς ανθρώπους καί ζητούν από τόν Θεό τήν λύτρωσή τους. Μέσα από αυτήν τήν προοπτική οι αγιορείτες είναι οικουμενικοί καί παγκόσμιοι, μάλλον υπερκόσμιοι καί εμπνευσμένοι κοσμοναύτες.

Τελικά τό Άγιον Όρος αναπαύει όλους τούς οδοιπόρους, αρκεί νά αναζητούν τό άρρητο κάλλος καί τόν αληθινό έρωτα, νά είναι δέ ταπεινοί προσκυνητές τής αληθινής ζωής. Όλοι παίρνουν τά μηνύματά τους όταν τό σέβονται, αλλά πρωτίστως όταν σέβονται τόν εαυτό τους.

Τό σημαντικό είναι ότι πρέπει νά επισκεφθή κανείς πολλά χρόνια τό Άγιον Όρος γιά νά τό καταλάβη καί μόνον ύστερα από μιά πολυχρόνια ταπεινή αναζήτηση θά μπορέση νά ανεβή ψηλότερα. Στήν αρχή θά εκτιμήση τήν ιστορική καί πολιτισμική κληρονομιά του ύστερα θά ενθουσιασθή από τόν τρόπο συνύπαρξης καί διοργάνωσης τών κοινωνιών του, μέ τούς κοινοβιάτες, τούς σκητιώτες καί τούς ερημίτες στήν συνέχεια θά ακούση τόν μυστικό εσωτερικό κτύπο τής καρδιάς του πού είναι η νοερά καρδιακή προσευχή έπειτα θά συναντήση συγχρόνους προφήτες πού ζούν από τώρα τήν εσχατολογική ημέρα τής Βασιλείας τού Θεού καί κοιμούνται θριαμβευτικά καί στό τέλος μπορεί, άν τό αντέξη, νά συναντήση αναπάντεχα στίς πορείες του μέσα στήν έρημο καί κάποιους αθέατους μοναχούς, πού μοιάζουν μέ τούς Πρωτόπλαστους, πού ζούσαν στόν Παράδεισο πρίν τήν πτώση, όπως τό περιγράφει τό βιβλίο τής Γένεσης στήν Παλαιά Διαθήκη. Τότε θά καταλάβη πώς υπερβαίνονται όλα τά πτωτικά.

Μπορώ νά προσδιορίσω τρείς εικόνες μέσα από τίς οποίες αισθάνθηκα καί αισθάνομαι τό Άγιον Όρος.

Η πρώτη εικόνα είναι μιάς πολιτείας στήν οποία δέν γεννιούνται άνθρωποι, αλλά ζούν ως μοναχοί καί κοιμούνται ήσυχα καί ορθόδοξα, ως κατά κόσμον νεκροί. Δηλαδή, δέν γεννιούνται εκεί βιολογικά, αλλά αναγεννιούνται πνευματικά, έρχονται από όλη τήν οικουμένη, εγκαταλείπουν τίς πατρίδες τους, πολιτογραφούνται σέ μιά νέα πατρίδα, μέ μιά νέα γέννηση πού είναι η κουρά, ζούν φυσιολογικά καί κοιμούνται τόν ύπνο τού δικαίου μέσα στήν ηρεμία μέ φλογερή αναζήτηση τής μέλλουσας πόλης. Ζούν μέ τήν υπερτάτη φιλοσοφία πού κατά τόν Πλάτωνα είναι η μνήμη θανάτου, πού ταυτόχρονα είναι η υπέρβασή του καί η βίωση τής αληθινής ζωής, αφού πεθαίνουν μέ τό «Χριστός Ανέστη, αδελφοί». Καί αυτή η Πολιτεία δέν είναι ουτοπική, αλλά ζωντανή.

Η δεύτερη εικόνα είναι τού χορού καί τού πανηγυριού. Ολόκληρη η αθωνίτικη Πολιτεία είναι ένας υπερκόσμιος χορός, όπου χορεύουν ξένως οι Προφήτες, οι άγιοι μαζί μέ τούς ζώντες, όπως κουνιέται χορεύοντας ρυθμικά ο πολυέλαιος καί ο χορός τών Προφητών στά Καθολικά τών Ιερών Μονών. Εκεί ακούγονται άλλοι εξωτικοί ρυθμοί καί όλοι μέ διαφορετικούς τρόπους συμμετέχουν σέ αυτό τό πανηγύρι, σέ αυτήν τήν υπερκόσμια χοροστασία. Άν θέλης νά είσαι θεατής, δέν μπορείς νά ζήσης στό Άγιον Όρος γίνεσαι απόβλητος. Άν δέν έχης μάθει νά χορεύης καρδιακά, δέν μπορής νά αισθανθής ερωτικά. Εκεί ζή κανείς τήν νηφάλια μέθη τού πνεύματος καί όχι τήν τύφλα τού οινοπνεύματος.

Η τρίτη εικόνα είναι τής σαλότητας. Η κοσμική λογικότητα υπερβαίνεται από τήν εν Χριστώ τρέλα. Η κατηγορία τών αγίων πού ονομάζονταν κατά Χριστόν σαλοί, υπερέβαιναν μέ τήν ζωή τους τήν συνήθη λειτουργία τής λογικής, αφού ζούσαν μιά άλλη λογικότητα πού οι παραλόγως λογικοί δέν μπορούν νά καταλάβουν. Μέ αυτήν τήν ζωή μπορούν νά συναντούν τό λεγόμενο περιθώριο τής κοινωνίας καί αγαπιούνται από τούς περιθωριακούς, γιατί καί οι αγιορείτες ζούν περιθωριακά από κοσμικής πλευράς, αλλά αυτό τό περιθώριο τό μετατρέπουν σέ αληθινή κοινωνία. Οι αληθινοί αγιορείτες υπερβαίνουν όλην τήν κοσμική νοοτροπία καί τήν συμβατική ηθική. Μερικοί από μάς μπορούμε νά εντοπίζουμε διάφορα σκάνδαλα, ακόμη καί εκεί, αλλά τό μεγαλύτερο σκάνδαλο είναι ότι εκεί βιώνεται μιά ζωή πού είναι υπέρβαση τού θανάτου, μιά ζωή πού κινείται πέρα από τόν ορθολογισμό καί τήν αισθησιοκρατία. Όποιος κινείται αισθητώς στό δυνατό αγιορείτικο φώς τσουρουφλίζεται, ακόμη καί ο έξυπνος πολιτικός.

Τελικά τό Άγιον Όρος είναι μιά πολιτεία ανθρώπινη καί ουράνια, τοπική καί οικουμενική, όπου συμπλέκεται η ιστορία μέ τό παρόν, ο πολιτισμός μέ τήν υπέρβασή του, η εξουσία μέ τήν ελευθερία, αλλά κυρίως καί προπαντός είναι ένας τόπος μυστηρίου καί σιωπής, λόγου καί ψαλμωδίας. Γι’ αυτό καί χρειάζεται κανείς πολύν καιρό γιά νά τό γνωρίση, όχι μόνον μέ τήν όραση καί τήν ακοή, αλλά μέ τό μυστήριο τής μυστικής επαφής, μέ τό άγγιγμα τής καρδιάς.

Αυτό, όμως, προϋποθέτει διαρκή έμπονη οδοιπορία μέσα από τά πανέμορφα μονοπάτια, ξεκινώντας από τίς Καρυές, περνώντας από τά Κοινόβια Μοναστήρια, σταματώντας αναπαυτικά στίς Σκήτες καί πετώντας στήν έρημο ως αετός, αλλά καί αναβαίνοντας κοπιωδώς στήν κορυφή τού Άθωνα, όπου τής Μεταμόρφωσης ο Ναός, γιά νά δή τό πέλαγος τής αγάπης καί τούς καρπούς τής έμπνευσης, τίς φλόγες τής προσευχής.

Όσο κανείς είναι λαβωμένος καί πονεμένος καί βαδίζει μέ κουράγιο ευχετικά, τόσο θά αισθάνεται τό λεπτό άρωμα τών λειψάνων μακαρίων ερημικών πτηνών καί τής Δεσποτικής καί Θεομητορικής προστασίας, οπότε θά θεραπεύεται καρδιακά καί υπαρξιακά. Διαφορετικά τό Άγιον Όρος, όπως καί όλα τά μεγάλα πράγματα πού ξεπερνούν τά ανθρώπινα, θά είναι σκάνδαλο καί μωρία.

«Αναβαίνετε, αναβαίνετε, αδελφοί, αναβάσεις προθύμως εν καρδία διατιθέμενοι».

ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2009

αρχική σέλιδα

Οσιομάρτυς Κοσμάς ο Πρώτος ο Βατοπαιδινός (+1280) Αγιορείτης Άγιος

Μνήμη 5 Δεκεμβρίου

Κατά την γενόμενη επίσκεψη των Ενωτικών λατινοφρόνων εκτός των Βατοπαιδινών μαρτύρησαν μοναχοί των ιερών μονών Ιβήρων, Ζωγράφου και Ξενοφώντος. Κατά μία παράδοση ο ίδιος ο αυτοκράτορας Μιχαήλ Η΄ ο Παλαιολόγος ηγείτο στρατιωτικής ομάδος. «Κατέλαβε την των Καραιών κελλιωτικήν λαύραν, ένθα και το του Όρους πρωτείον ίδρυται· ο δε πρωτεύων και οι συν αυτώ αντέστησαν αυτώ γενναίως, τοις προλαβούσιν ομοίως ελέγχοντες· ο δε βασιλεύς εις οργήν κινηθείς, εκέλευσε πάντας αυτούς μαχαίρας έργον γενέσθαι, και ούτως ετελειώθησαν οι άγιοι ομολογηταί την δε εκκλησίαν αυτών πυρπολήσας, και τα των μοναχών σκηνώματα ληϊσάμενος …».

Ο ιεροδιάκονος Αρκάδιος Βατοπαιδινός αναφέρει ότι Πατριαρχική Εξαρχία, που ήλθε στο Άγιον Όρος λόγω διαφορών, «απεφάνθη να αποσταλή ως Πρώτος εκ των Μονών Φαλακρού η του Πλακά και εξελέγη Κοσμάς εκ της Μονής του Πλακέως, ήτις έκειτο μεταξύ των Μονών Βατοπαιδίου και Εσφιγμένου, όπου σήμερα η τοποθε σία ονομάζεται Ζευγαρόσπιτα. Ούτος απεκτάνθη υπό των Λατινοφρόνων ο Μακάριος. Αυτά τα τεκμήρια συνέλεξα επί τριακονταετίαν περίπου του τελευταίου Πρώτου Κοσμά. Θα ήμουν ευτυχής εάν μελλοντικοί ερευνηταί φέρουν περισσότερα τεκμήρια εις φως χάριν της Ιστορίας αφ΄ ενός και των μεμψιμηρούντων αφ΄ ετέρου περί του διωγμού υπό των Λατινοφρόνων κατά τον 13ον αιώνα Αγιορειτών».

Όπως αναφέρει σύγχρονος συγγραφέας, «διέταξαν τη σύναξη στις Καρυές των Μοναχών που διέμεναν στα γύρω από τις Καρυές κελλιά. Σκοπός της συνάξεως ήταν να πεισθούν οι Αγιορείτες Μοναχοί, με επικεφαλής τον Πρώτο, να συγκατατεθούν στην ένωση με την «Εκκλησία» του Πάπα. Να «λατινοφρονήσουν» και να δεχθούν τα λατινικά δόγματα. Στην πρόταση όμως αυτή της προδοσίας αντέδρασαν όλοι. Και ο Πρώτος και οι Μοναχοί. Με ένα λόγο και με μια απόφαση, αποκρίθηκαν ότι είναι πρόθυμοι και να μαρτυρήσουν για την ορθόδοξη πίστη, τη μόνη και αληθινή πίστη. Μάταια οι λατινόφρονες εκπρόσωποι του αυτοκράτορα απειλούσαν τους Μοναχούς με κολαστήρια και με αυτό τον θάνατο και τον Πρώτο με αγχόνη Με παρρησία και με την απόφαση του μαρτυρίου ομιλούσαν κατά της ενώσεως με τους εκπροσώπους του Πάπα … Ο διάλογος κρίθηκε μάταιος από μέρους των λατινοφρόνων. Οι Αγιορείτες Μοναχοί κι εδώ στις Καρυές αποδείχθηκαν αμετάπειστοι. Βράχοι ακλόνητοι. Γι΄ αυτό και οι εχθροί της Ορθοδοξίας άρχισαν τα βασανιστήρια. Αλλά όσο βασανίζονταν οι Μοναχοί, τόσο και πιο πολύ, με όλη τους τη δύναμη, ομολογούσαν την Ορθόδοξη πίστη. Γι΄ αυτό και διατάχθηκε ο θάνατος σκληρός. Η αγχόνη και η σφαγή. Η αγχόνη για τον Πρώτο του Αγίου Όρους. Η σφαγή για τους μοναχούς. Κοκκίνησε το ιερό χώμα των Καρυών. Άλλα το αίμα αυτό ανέβηκε στον ουρανό, μπροστά στο Θεό, μαζί με τις ψυχές των οσιομαρτύρων πατέρων, σαν θυμίαμα ευωδιαστό. Ήταν η τελευταία λατρεία των Αγιορειτών Πατέρων, που την τέλεσαν στα άγια χώματα του Αγίου «Ορους με το αίμα της καρδιάς τους. Αφού πρόσφεραν στο Θεό τα πάντα, τελευταία πρόσφεραν το αίμα τους».

Οι λατινόφρονες «ελεγχόμενοι υπό του Πρώτου μετά και των συν αυτώ … πυρί παρέδωσαν το Πρωτάτον άπαν συν τη εκκλησία … ο πρωτεύων και οι συν αυτώ … πάντας έργον μαχαίρας γενέσθαι».

Το μαρτύριο των οσιομαρτύρων, και ιδιαίτερα ο απαγχονισμός του αγίου Πρώτου Κοσμά του Βατοπαιδινού, επιβεβαιώθηκε από την ανακομιδή των λειψάνων του, πού έγινε από την Ιερά Κοινότητα κατά το 1981, στον τόπο πού ανέφερε η παράδοση, όπου και υπήρχε πάντοτε αναμμένη κανδήλα.

Η ανακομιδή των τιμίων λειψάνων του αγίου Πρώτου Κοσμά έγινε την 18 Νοεμβρίου 1981 επί Πρωτεπιστάτου Προηγουμένου Ματθαίου Βατοπαιδινού. Στο Πρακτικό των Συνάξεων της Ιεράς Κοινότητος του Άγιου Όρους της 28 Νοεμβρίου 1981 σημειώνεται: «Την Τρίτην περί ώραν 9ην πρωϊνήν, συναθροισθέντος του ιεροκοινοτικού Σώματος εν τη πλειονότητι αυτού κατήλθον εις τον Ιερόν του Πρωτάτου Ναόν, θέσαντες άπαντες μετάνοιαν τη θαυματουργώ της θεομήτορος εικόνι Άξιον Εστίν. Εν συνεχεία ήρξαντο της Παρακλήσεως προς την Θεοτόκον εγγύς του χώρου της ανακομιδής, εντός της Λιτής του Ιερού Ναού του Πρωτάτου. Τότε ο Προηγούμενος Γαβριήλ ενεχείρισε κασμά εις τον Πρωτεπιστάτην, προκειμένου ούτος να κάμη συμβολικώς την έναρξιν της ανασκαφής, ως εγένετο … Κατελθόντες εις βάθος πλέον του ενός μέτρου, ενεφανίσθησαν πλάκαι εκ σχιστολίθου, εις επίπεδον διάταξιν, αίτινες καθαρισθείσαι έδειξαν προς τους εναγωνιώντας παρισταμένους ότι πρόκειται περί τάφου. Αποκαλύψας ο ιερομόναχος Κύριλλος τον τάφον ανέφερεν «Εδώ είναι και τότε άπαντες οι παριστάμενοι εν συγκινήσει έψαλλον το απολυτίκιον των Αθωνιτών Πατέρων. Ο δε Πρωτεπιστάτης παρήγγειλεν εις τον Μοναχόν Ιερόθεον, ίνα κρούση χαρμοσύνως τους κώδωνας προκειμένου να εξαγγελθή το χαρμόσυνον γεγονός εις άπαντας τους περιοίκους. Η αποκάλυψις του τάφου και η θέα των Ιερών Λειψάνων εις τους παρισταμένους εγένετο περί ώραν 12.452 μεσημβρινήν και ευθύς ο χώρος ενεπλήσθη υπό αρρήτου ευωδίας …».

Ο Πρωτεπιστάτης Προηγούμενος Ματθαίος Βατοπαιδινός σε ομιλία του κατά την 23 Νοεμβρίου 1981 στον πάνσεπτο Ιερό Ναό του Πρωτάτου μεταξύ άλλων ανέφερε: «Πιστός συνεχιστής της ευσεβούς Αγιορείτικης Παραδόσεως το Ιεροκοινοτικόν Σώμα ήχθη εις την ιστορικήν απόφασιν αυτού, όπως προβή εις την ανακομιδήν των λειψάνων του υπό των Ενωτικών αποκταθέντος Πρώτου Κοσμά, αποκταθέντος, τούτο το λέγω και το διακηρύττω μετά πεποιθήσεως, τόσον εξ ιδίας αντιλήψεως όσον και εκ της εκθέσεως του ιατρού κ. Χατζηεμμανουήλ κατά την γενομένη γνωμάτευση αυτού, και εκ της διατάξεως των λειψάνων άτινα κείνται ανέπαφα ως ευρέθησαν, και ημπορεί ο καθένας να εκφέρη την γνώμην του. Και όμως ευρέθησαν άνθρωποι κατέχοντες υψηλάς θέσεις εν τη Εκκλησιαστική Γραμματολογία και απεφάνθησαν γράφοντες ότι του 13ου αιώνος θρυλούμενος διωγμός των Αγιορειτών είναι μύθος. Την απάντησιν δεν την δίδωμεν ημείς, αλλά τα ευρεθέντα διά της ανακομιδής λείψανα του Οσίου Ιερομάρτυρος Κοσμά, όλως δε ιδιαιτέρως η διάταξις αυτών, εντός του ευρεθέντος τάφου. Την ως άνω απάντησιν την δίδει το Ιεροκοινοτικόν Σώμα προς τους δυσφορούντας».

Ο καθηγούμενος της ιεράς μονής Γρηγορίου άρχιμ. Γεώργιος σε ομιλία του στον Ιερό ναό του Πρωτάτου ανέφερε μεταξύ άλλων εμπνευσμένα και ομολογιακά: «Εδώ τελειούται μαρτυρικώς ο ομολογητής του Αγίου Όρους Ιερομάρτυς Κοσμάς, του οποίου το σεβάσμιο, ευωδιάζον και χαριτόβρυτο μαρτυρικό λείψανο ανεκαλύφθη, μερίμνη της Σεβαστής Ιεράς Κοινότητος, στο Νάρθηκα του πανσέπτου αυτού ναού. Εδέχθη τον μαρτυρικό θάνατο ο μακάριος από αγάπη προς τον Χριστό. Το μαρτύριο είναι ό,τι υψηλότερο έχει να προσφέρει ο άνθρωπος προς τον Θεό. Μακάριε και Σεπτέ Πρώτε του Αγίου Όρους, Ιερομάρτυς του Χριστού Κοσμά, πρώτος στο ιερό διακόνημα του Πρώτου της Ιεράς Κοινότητος, πρώτος και στο μαρτύριο και την ομολογία του Χριστού. Πρώτος στην έδρα του Πρωτάτου, πρώτος και στην αγχόνη και τον θάνατο και τον τάφο. Το πολύαθλο και μαρτυρικό σου σώμα ως πολύτιμο θησαυρό έκρυψε και εφύλαξε η ιερά αυτή γη. Τώρα, με θεία νεύσι, ως αστήρ εωθινός ανατέλλεις πάλι στο Αγιώνυμο αυτό Όρος και στην απανταχού Εκκλησία του Θεού, για να φωτίσης και οδηγήσης τις ψυχές μας στην ακλινή ομολογία του Θεανθρώπου Χριστού. Σφραγίζονται σήμερα τα στόματα όσων ηθέλησαν να αμφισβητήσουν την ομολογία των Αγιορειτών και την μαρτυρική τους τελείωσι από τους λατινόφρονες. Χάρις στην ιδική σου θυσία ημπορεί η Ορθόδοξος Εκκλησία και το Άγιον Όρος να λέγουν προς τον σύγχρονο άνθρωπο «έρχου και δε», τον αληθινό Χριστό, το πλήρωμα της αληθείας του και της Χάριτός του, τον όλο Χριστό, την κεφαλή και το σώμα του. Η φωνή σου ως φωνή ύδάτων πολλών άκούγεται σήμερα. Από τον τάφο σου ένας μυστικός ποταμός αναβλύζει του οποίου τα ορμήματα ευφραίνουν την Πόλη του Θεού, την Αγία ανά την οικουμένην Ορθόδοξο Καθολική Εκκλησία. Ευλογημένη η άσκησίς σου. Ευλογημένη η ομολογία σου. Ευλογημένος ο μαρτυρικός σου θάνατος. Ευλογημένη η επί 700 χρόνια σπορά σου στην Αγιορειτική γη Ευλογημένη και η φανέρωσίς σου στους δύσκολους για τον κόσμο και την Εκκλησία καιρούς μας. Το Άγιον Όρος στο πρόσωπό σου και στα πρόσωπα των άλλων αγίων Αγιορειτών οσιομαρτύρων των ελεγξάντων τους Λατινόφρονες δεν συνεβιβάσθη ούτε συμβιβάζεται. Η αγχόνη σου επιβάλλει και σε μας να ανανεώσουμε σήμερα την ομολογία την ιδική σου και των λοιπών οσιομαρτύρων, όντες διάδοχοί σας και συνεχισταί της παραδόσεώς σας. Ομολογούμε, λοιπόν, όπως έγραψαν οι Αγιορείται προς τον λατινόφρονα Αυτοκράτορα Μιχαήλ Η΄ τον Παλαιολόγο, λήγοντος του 13ου αιώνος, ότι «πάσα η του Χριστού και Θεού ημών ποίμνη εν σώμά εστιν, υπό μιας κεφαλής διοικούμενον, ος εστι Χριστός Ιησούς».

Πλήρη ασματική ακολουθία και παρακλητικό κανόνα προς τιμή του αγίου Πρώτου Κοσμά και των συναθλησάντων μετ’ αυτού συνέταξε ο υμνογράφος ιερομόναχος Αθανάσιος Σιμωνοπετρίτης.

Η μνήμη του τιμάται στις 5 Δεκεμβρίου.

Η μνήμη της ανακομιδής των τιμίων λειψάνων του εορτάζεται στις 18 Νοεμβρίου με αγρυπνία στο ναό του Πρωτάτου

Πηγή: Μοναχού Μωϋσέως Αγιορείτου, Βατοπαιδινό Συναξάρι,

Έκδοσις: Ιεράς Μεγίστης Μονής Βατοπαιδίου,

Άγιον Όρος, 2007

http://vatopaidi.wordpress.com/2009/12/05/%CE%BF%CF%83%CE%B9%CE%BF%CE%BC%CE%AC%CF%81%CF%84%CF%85%CF%82-%CE%BA%CE%BF%CF%83%CE%BC%CE%AC%CF%82-%CE%BF-%CF%80%CF%81%CF%8E%CF%84%CE%BF%CF%82-1280/

Ο πνευματικος Παπα-Δανιήλ ερημιτης

Στο ησυχαστικο Καλυβι του Αγιου Πετρου, ο Πνευματικος Παπα-Δανιηλ ηταν πολυ προχωρημενος στην κατα Θεον ζωη και εναρετη πολιτεια, τοσο που τον αξιωσεν ο Θεος, καθε Σαββατο, να κοινωνει και να δινει τα Αχραντα Μυστηρια, το Σωμα και το Αιμα του Δεσποτη Χριστου, στους Αγιους, οι οποίοι, πριν απο 70 χρονια, κυκλοφορουσαν στα μερη εκεινα και κατα καιρους, οπως ομολογουν πολλοι σεβασμιοι και αξιοπιστοι Πατερες, φανερωνωνται οπου και σ’οποιον, προβλεπουν αυτοι, πως η εμφανισι τους θα οικοδομισει και θα οδηγησει αυτον ή αυτους που θα τους ιδουν, στην εναρετη ζωη και στον θειο ζηλο της νοερας προσευχης και αγνης πολιτειας.

Οι Αγιοι αυτοι, δεκα τον αριθμον, περιφερονται στα ερημικοτερα μερη του Αθωνα και ειναι αορατοι, πριν απο πολλα χρονια παρουσιαστηκαν στον Πνευματικο τους Παπα-Δανιηλ και τον παρακαλεσαν να τους κοινωνει και μεταδιδει τα «Αγια των Αγιων» του Θεου Μυστηρια, αλλα δεν πρεπει, του ειπαν, να μαθει κανεις την πραξι αυτη. Του ωρισαν πως θα πηγαινουν καθε Σαββατο και θα πρεπει την ημερα εκεινη να μη δεχεται κανεναν επισκεπτη, κι αν τυχον παει κανεις, να φροντιζει εγκαιρα να τον διωχνει.

Τουτο γινονταν πολλα χρονια κι ο Πνευματικος Παπα-Δανιηλ τα καταφερνε ετσι, που να μη βρισκεται εκει κανεις, οταν θα πηγαιναν οι Αγιοι αυτοι ερημιτες, ουτε ο υποτακτικος του Παπα-Αντωνης, που κι αυτος ηταν πνευματικος, αλλα κατα την εντολη των ερημιτων Αγιων κι απ’αυτον το ειχε αποκρυψει.

Ενα Σαββατο ομως, απο φθονο του πειρασμου ή από απλη συμπτωσι, την ωρα που θα πηγαιναν οι ερημιτες, επισκεφτηκε τον Πνευματικο ενας μακρινος αδερφικος του φιλος, τον οποιο επειδη δεν προλαβε να διωξει, τον εκρυψε στην εκκλησια.

Οι Αγιοι πηγαν στον Πνευματικο, και ο ξενος απο την κρυπτη του, εβλεπε τους Αγιους που κοινωνουσαν απο το παραθυρο της προσκομιδης. Οταν τελειωσε η θεια Κοινωνια, οι Αγιοι ευχαριστησαν τον Πνευματικο, ζητησαν συγχωρεσι και του ειπαν, πως επειδη δε φυλαξε τη συμφωνια που ειχαν κανει, δεν προκειται να τους ξαναειδει. Και πραγματι, απο τοτε δεν τους ειδε αλλη φορα, λεγουν δε μερικοι Πατερες, πως μετα πηγαιναν στον Πνευματικο Παπα-Γρηγορη, που εμενε στη Μικρη Αγιαννα και κοινωνουσαν απ’αυτον, οσο βρισκονταν αυτος στη ζωη. Μετα κανεις δεν γνωριζει τι απεγιναν.
ΠΗΓΗ.ΑΘΩΝΙΚΟ ΓΕΡΟΝΤΙΚΟ

Οι υπομένοντες τους πειρασμούς Μάρτυρες λογίζονται

Στην Καλύβα «Αγίας Τριάς» στην σκήτη της Αγίαννας, ασκητικά ζούσανε 5 αδέρφια κατα σάρκα, οι οποίοι γίνανε Μοναχοί και πήρανε τα ονόματα: Αθανάσιος, Γρηγόριος, Αρτέμιος, Φιλάρετος και Μακάριος.

Στην αρχή ζούσανε ομόφωνα με ειρήνη και αγάπη, υπακοή και σεβασμό προς το σχήμα και την Καλογερική, σύμφωνα με τις υποσχέσεις του Μοναχισμού.

Με την πάροδο του χρόνου όμως, ξεθύμανε εκείνη η πρώτη ευλάβεια και λίγο το αδερφικό θάρρος, λίγο το θέλημα που με τέχνη και πολλή μαστοριά βάνει ο Διάβολος, άρχισαν να κάνει ο καθένας ότι ήθελε, χωρίς να ρωτάει τον άλλο.

Έτσι μπήκε αναμεσά τους, χωρίς να το κατάλαβουν, η ψύχρα, ακολούθησε γκρίνια και φιλονικείες, οι οποίες καταλήγανε σε σοβαρά επεισόδια, μαλώματα, φωνές, χειροδικίες και έντονα κτυπήματα τόσο, που ο ένας έσπαγε το κεφάλι, το χέρι, το πόδι ή ότι άλλο μπορούσε του άλλου αδερφού, ώσπου να τον υποτάξει στη δική του θέλησι. Δε σεβόταν ο μικρός το μεγάλο, ούτε ο μεγάλος υπολόγιζε το μικρό αδερφό.

Οι καυγάδες και τα άσχημα επεισόδια συνεχίζονταν σχεδόν κάθε μέρα, ήταν σπάνιο πράγμα να πέρναγε μέρα και να μην ακούνε, οι γειτονικοί ασκητές, τους αδερφούς αυτούς να καυγαδίζουν και να κτυπιώνται. Όποιος από τους γείτονες ή τους άλλους Πατέρες τολμούσε να επέμβει για να τους χωρίσει ή να μεσολαβήσει να ειρηνεύσουν και να μη μαλώνουν, έφευγε ξυλοδαρμένος κι έτσι κανείς δε μπορούσε να βοηθήσει τα αδέρφια αυτά.

Πέρασαν 40 χρόνια μαρτυρικής ζωής, που τα 5 αυτά αδέρφια καθημερινά μάλωναν. Οι Πατέρες της Σκήτης είχαν συνηθίσει στις καθημερινές αυτές φωνές και λέγανε: «Οι ταραχοποιοί αδερφοί πάλι μαλώνουν και σκοτώνονται».

Μετά από το χρονικό αυτό διάστημα των 40 χρόνων, πέρασε μια μέρα, πέρασε δεύτερη και τρίτη μέρα και από τα αδέρφια αυτά δεν ακούστηκαν οι συνηθισμένες φωνές τους, αλλά στην Καλύβα τους επικρατούσε άκρα σιγή.

Στους Πατέρες φάνηκε περίεργο που δεν άκουγαν να μαλώνουν, αλλά κανείς δεν τολμούσε να πάει για να ιδεί τι συμβαίνει.

Την τρίτη προς τέταρτη ημέρα, στον ύπνο του Δικαίου της Σκήτης παρουσιάζεται η Αγία Άννα και του είπε: «Πηγαίνετε με τους Πατέρες να θάψετε, με δόξες και τιμές, τους 5 Μάρτυρες του Χριστού, τα 5 αδέρφια, που για την αγάπη του Κυρίου γίνανε Καλόγεροι και από φθόνο του Διαβόλου μαλώνανε χωρίς αιτία και παρά τη θελησί τους, το βράδυ όμως κάθε ημέρα μετά το Απόδειπνο, συγχωρούσε από την καρδιά του ο ένας τον άλλον και δε βάστηξε η κακία μέσα τους ούτε μια ολόκληρη ημέρα, διότι εφάρμοζαν με ακρίβεια το ρητό που λέγει: » Μη επιδυέτω ο ήλιος επί τω παροργισμώ υμών, οργίζεσθε, και μη αμαρτάνετε» (Εφεσ. Δ΄24)

Ο Δίκαιος – πρόεδρος της Σκήτης – άμα άκουσε αυτά από την Αγια Άννα, αμέσως κάλεσε τους Πατέρες σε γεροντική Σύναξι και πήγαν όλοι στην Καλύβα, που ζούσαν τα 5 αδέρφια, βρήκαν την πόρτα ανοιχτή, μπήκαν μέσα και βρήκαν σε στάσι που βάνουμε μετάνοια μετά το Απόδειπνο μέσα στην εκκλησία και τους 5 πεθαμένους να εκπέμπουν άρρητη ευωδία και επληρώθη σ’αυτούς το ρητό της Αγίας Γραφής που λέγει: «Μη κρίνετε, ίνα μη κριθήτε. Έν ω γαρ κρίματι κρίνετε κριθήσεσθε…. και όπου ευρώ σε εκεί και κρίνω σε» (Ματθ. Ζ΄ Ι,2)

Τότε όλοι οι Πατέρες, αφού πήραν ένα μάθημα ανεξικακίας από τους Μοναχούς αυτούς, με τιμές και θυμιάματα συνώδευσαν τους Μάρτυρες του Χριστού και κήδευσαν τα σωματά τους στο Κοινό Κοιμητίρι με τους άλλους Πατέρες και δόξασαν το Θεό, που με κάθε τρόπο οικονομεί τη σωτηρία των ανθρώπων.

ΠΗΓΗ.Αθωνικό Γεροντικό.

Το περιοδικό Άρδην για τον Αθωνικό πολιτισμό.

Αθωνικός Πολιτισμός

Συγγραφέας:
Όμηρος Φωτιάδης
Άρδην τ. 11
Ο γνήσιος Αγιορείτης είναι η ειλικρινεστέρα ευρωπαϊκή ψυχή, αναφέρει ο Πρωτεπιστάτης του Αγίου Όρους, Ιερομόναχος Καλίνικος Ιβηρίτης, στην προσφώνησή του προς τον πρόεδρο της Έυρωπαϊκής Ενωσης κ. Ζακ Σαντέρ, στις 10.5.1997, κατά την επίσκεψη του τελευταίου στην Αθωνική Πολιτεία.

Ο Άθως αποτελεί ζωντανό μνημείο, όπου δεν υφίσταται παρελθόν και μέλλον. Η εικόνα του επιβλητικού του όγκου, του αμετακίνητου μεγαλείου της ιστορίας του και των πνευματικών αξιών του, υπέρ των χιλίων και πλέον ετών, στην ουσία αποτελεί έναν υπεριστορικό θεσμό, μοναδικό στον κόσμο, τον οποίο δεν μπόρεσαν να παρασύρουν τα ορμητικά ρεύματα των αιώνων, χάρη στην βαθειά βίωση του Ορθόδοξου Ανατολικού Μοναχικού Ιδεώδους, το οποίο τόσους αιώνες, κυριαρχεί στην ζωή των οικιτώρων του Άθω. Τό Άγιον Όρος, με τη μοναδική φυσική του υπόσταση, συνιστά ένα χώρο πνευματικό, ο οποίος στην έκφρασή του παραμένει ανά τους αιώνες οικουμενικός, άνευ γεωγραφικών ορίων, στερούμενος κριτηρίων συγχύσεως, όπως η πολυγλωσσία, η πολυεθνικότητα, η πολιτισμική ανακατάταξη, η πάλη του κτιστού με το άκτιστο, η πάλη του πνεύματος και της ύλης.

Ο Άθως, ανά τους αιώνες, παρουσιάζεται, ως μια πολυσυλλεκτική πολιτισμική κοινότητα, στην ευρύτερη και πληρέστερη ύπαρξη και υπόστασή της, όπου η αρμονική συνύπαρξη διαφορετικών παραγόντων εθνολογικής προελεύσεως, υφίσταται, λόγω της Ορθοδόξου εθνικής και πολιτισμικής, αυτοσυνείδησης των λαών, που τροφοδοτούν τον Άθω, ανά τους αιώνες με Μοναχούς. Η εν Χριστώ Ιησού ενοποίηση, κάτω από την Οικουμενικότητα της Ορθοδοξίας και του Αγίου Όρους, εκφράζεται ως πόθος για πνευματική ανάταση, σε αναζήτηση του Θεού. Ο Θεός είναι ο “άλλος” στο Άγιο Όρος είναι ο “εν Χριστώ αδελφός”, κατ’ όνομα και κατ’ ουσία.

Έτσι, λοιπόν, η δημιουργία της ενιαίας κοινότητας, προέρχεται από την ενιαία αντίληψη περί πραγματικής αδελφοσύνης, αδελφογνωσίας, η οποία οδηγεί προς τον απώτερο υπαρξιακό σκοπό.. τη Θεογνωσία.

Η Οικουμενικότητα ως Θεογνωσία, λογίζεται ως πνεύμα και σχήμα Παραδοσιακό, όπου το εφικτό και βιώσιμο, κατακτάται στη συνείδηση του Αγιορείτη Μοναχού, ως Μαρτυρία του Σταυρού, και ως αγώνας για τη γνησιότητα της πνευματικής παρακαταθήκης των παρελθόντων Πατέρων και Αδελφών.

Ο Αγιορείτης Μοναχός δεν προσεύχεται “εθνικά”. Προσεύχεται “οικουμενικά”.

Γι’ αυτό και σε κάθε βήμα, κάθε πνοή της αιωνίου καθημερινότητας του, εκφράζεται η προσευχή του, ως προωθημένο εναγώνιο αίτημα ζωής, σωτηρίας, ενότητας, αδελφοσύνης, δυναμικής υγιούς δημιουργίας.

Η Αγιορείτικη Πολιτεία, είναι ολοκληρωτική, αφού ολοκληρωτικός είναι και ο αγώνας του Μοναχού στο υπαρξιακό του πεδίο.

Καρπός του ολοκληρωτισμού αυτού, είναι η ελευθερία. Τούτη η όντως πολιτική αντίφαση των εννοιών και των ονομάτων, στον Άθω γίνεται αιώνες τώρα πραγματικότητα βιώσιμη. Μία πραγματικότητα η οποία βιώνεται μόνον στη σφαίρα του μεταφυσικού. Δεν εκβιάζεται με λογική ή εγκεφαλική γνώση και αντίληψη. Κατακτάτε στην καρδιά, στα δάκρυα, στον ιδρώτα και τον πόνο ενός αγώνα σκληρού και ανελέητου, μέχρις εσχάτων. Ως έκφραση και στάση ζωής. Απαντάται ως αγαπητική διάθεση ενός δυναμικού ενδιάθετου Λόγου. Ακραίου ερωτικού πόθου προς το κάλλος. Τούτο το κάλλος θα το γευθείς αόριστα στο ανέσπερο φως του Οικουμενικού βλέμματος του Αγιορείτη Μοναχού, όταν αυτός κοιτά στο δικό σου βλέμμα το βλέμμα του Θεού, το βλέμμα του αδελφού του.

Το Άγιον Ορος, ως ορισμός και σημείο αναφοράς του Οικουμενικού Πνεύματος της Ορθοδοξίας, αποτελεί το μεγαλύτερο ζωντανό τεκμήριο για την υπόστασή της.

Το Άγιον Όρος δεν είναι κατεστημένο. Δεν μπορεί να γίνει κατεστημένο. γιατί τότε θα πάψει να υφίσταται. Όσο στον Άθω η Οικουμενική αναγωγή και βίωση του Μοναχικού πνεύματος, θα ζουν στον ολοκληρωτικό αγώνα και θα καρπούνται την εν Χριστώ ελευθερία, συνεχώς η Οικουμενική του προσφορά θα επεκτείνεται ως κατάθεση αγάπης του κάλλους. ως κάλλος πολιτισμικό, ως μνημείο της ανθρώπινης υπάρξεως στην παγκοσμιότητα.

Ο Άθως προϋπήρχε του Βυζαντίου, ως Πολιτεία Μοναχική, όπου το Πολίτευμα ακολουθούσε τις ευαγγελικές επιταγές απαρέκκλιτα, όπως και σήμερα. Ο Άθως αποτέλεσε το προοίμιο του Βυζαντινού Πολιτισμού, ως ανεξάντλητη πηγή πνεύματος, και ως ακένωτη δεξαμενή του Οικουμενικού Πολιτικού Μηνύματος του Βυζαντινού Πολιτισμικού Όντος.

Κατά το Βυζάντιο, πήρε σχήμα και δομή, ως οργανωμένη πλέον κοινότητα, η οποία καλλιέργησε και βίωσε τον κοινοτισμό, εντός του κοινοβιακού χριστιανικού ιδεώδους. Έτσι, λοιπόν, η προσπάθεια αιώνων, πήρε την ιδιαίτερη διοικητική της μορφή, ως διαχρονικό συστατικό της υπόστασης του Πολιτεύματος του Άθω. Χωρίς το οποίο, θα παρέμεινε ευνουχισμένο, μη βιώσιμο τούτο το Πολίτευμα. Απ’ αρχής η διοικητική κλίμακα του Άθω, άρχιζε ως Οικουμενική προσπάθεια και ζήτηση. Κατέληγε, ως Οικουμενική προσφορά, στον περιβάλλοντα κόσμο. Το Αγιορείτικο Πολίτευμα, είχε τεράστιο βάθος στα υποστατικά του στοιχεία, γι’ αυτό και παρέμεινε ζωντανό και μετά το Βυζάντιο.

Το Άγιον Όρος, σκλαβωμένο από τούς Οθωμανούς, “ελευθερώθηκε” πνευματικά, συμπαρασύροντας με την Οικουμενικότητά του, και τους λοιπούς Ορθόδοξους λαούς προς την πνευματική τους απελευθέρωση, καθώς και στη φυσική τους αποκατάσταση από τον Οθωμανικό ζυγό.

Κατά τη διάρκεια της σκλαβιάς του, δεν έπαψε ποτέ να προσεύχεται Οικουμενικά. Να δημιουργεί Οικουμενικό Πολιτισμό.

Στις μέρες μας, κυριαρχεί η αντίληψη ότι στο Άγιον Όρος ζει το Βυζάντιο. Η μεσαιωνική ατμόσφαιρα, η οποία κυριαρχεί στον γεωφυσικό του χώρο, προσδίδει μια τέτοια αντίληψη, συνδυαζόμενη με το αρχαίο τυπικό της Ορθοδόξου Εκκλησίας της Ανατολής.

Θα ήταν μεγάλος υποβιβασμός του Αγίου Όρους, να περιορίζαμε την παρουσία του και την αναφορά του, μόνο σε μια συγκεκριμένη πολιτισμική περίοδο, άσχετα εάν αυτή διακρίνεται από μεγαλείο πνευματικού και πολιτιστικού κάλλους.

Το Άγιον Όρος ή η Αθωνική Πολιτεία, δεν έπαψε ποτέ από της υπάρξεώς της, να δημιουργεί Οικουμενικά σε όλα τα επίπεδα που τη χαρακτηρίζουν. Η πολυεπίπεδη πολυπραγμοσύνη των Αγιορειτών Μοναχών, συνιστάται από τον ξεχωριστό χαρακτήρα και την Πολιτεία του Αγίου Όρους.

Ο Αγιορείτης Μοναχός και το πολιτικό γίγνεσθαι, είναι Χριστοκεντρικό. Γι’ αυτό είναι υπεριστορικό, υπερεθνικό, υπέρκοσμο εντός του κόσμου.

Γι’ αυτό, ο Αγιορείτης Μοναχός είναι εκ παραδόσεως και εκ φύσεως Οικουμενικό ον, ελεύθερο, πέραν των συμβατικών ορίων και του ορισμού και του Οικουμενισμού ακόμη. Η Αγιορείτικη Μοναχική Πολιτεία είναι ριζοσπαστική. επαναστατική στη φύση της και στην πορεία της.

Οι Βυζαντινοί Αυτοκράτορες έχοντας επαυξημένη ευαισθησία (Ορθοδόξου Παιδείας τέκνα και αυτοί), κατενόησαν την Οικουμενική πορεία του Άθω, και προσέδωσαν σε αυτήν, προνόμια τα οποία, θα συνέβαλαν στην ανέλιξη του Οικουμενισμού, όχι μόνο ως αξίας, αλλά και ως βιώσιμου διαχρονικού πολιτισμικού θεσμού.

Εξού και το πρώτο προνόμιο, “το αυτοδέσποτον του Άθω” το οποίο είχε στην ουσία του την κατανόηση και εφαρμογή της έννοιας, στη συνείδηση.

Ο Αγιορείτης, ως επαναστάτης εκ της φύσεώς του, είναι ανυπόταχτος σε κάθε μορφή δεσποτίας. Όχι για λόγους “άναρχου φύσεως”, αλλά για να μπορεί απερίσπαστα να υποταχθεί στον όντος Δεσπότη των Πάντων. Ο Αγιορείτης Μοναχός, εκουσίως ζει την υποταγή στην Δεσποτεία του Ιησού Χριστού, για να ελευθερωθεί από παν κοσμικό μέσο υποταγής, ξεκινώντας τον σκληρό αγώνα του, πρώτα από την ίδια την ανθρώπινη φύση του.

Ορθά, λοιπόν, οι Αυτοκράτορες άφησαν τον Δεσπότη Χριστό να κυβερνήσει τους υποτακτικούς Του, διασφαλίζοντας το δώρο αυτό και με άλλα προνόμια τα οποία βοηθούν αυτή τη σχέση να γίνει απερίσπαστα πιο δυνατή και ουσιώδης.

Ο Αγιορείτης Μοναχός, στο Βυζάντιο “αυτοδέσποτος” και όχι “αδέσποτος”, σήμερα “αυτοδιοίκητος” και όχι “αδιοίκητος” συνεχίζει την πνευματική του πορεία και την Οικουμενική του προσφορά στον κόσμο.

Η Αθωνική Πολιτεία έχει δημουργήσει, αιώνες τώρα, την δική της πολιτισμική υπόσταση. Ως Κοινοτική Πολιτεία, έχει δημιουργήσει το δικό της ιδιαίτερο δίκαιο και οργάνωση, το δικό της γραμματειακό πνευματικό πλούτο, τη δική της αρχιτεκτονική μορφή, τη δική της τέχνη και ζωγραφική. Ανήγαγε κάθε πνευματικό και υλικό μέσο σε προϊόν πολιτισμικής προαγωγής, ως μαρτυρία της Οικουμενικής Αποστολής της.

Αναφέραμε την πολυεπίπεδη πολυπραγμοσύνη, διότι ο Αγιορείτης Μοναχός, αιώνες τώρα, ο ίδιος είναι ο νομοθέτης, ο ίδιος είναι ο συγγραφεύς και μουσικός υμνογράφος, ο ίδιος είναι ο αρχιτέκτων, ο ζωγράφος, ο τεχνίτης.

Το Άγιον Όρος, απορρόφησε με μοναδικό τρόπο κάθε εθνολογική ιδιαιτερότητα και κάθε εθνολογικό στοιχείο, των οικιτώρων του. Το καλλιέργησε ανά τους αιώνες και το απέδωσε με έναν εξίσου μοναδικό τρόπο ως πολιτισμική πραγματικότητα. Τούτη η πολιτισμική πραγματικότητα συνεχίζει να ζει, συνεχώς δημιουργεί νέες συνισταμένες και καταθέτει νέα τεκμήρια πολιτισμού.

Στον Άθω δημιουργήθηκε και συνεχίζει να δημιουργείται, ένας ολόκληρος πολιτισμός. Ο Αθωνικός Πολιτισμός.

Ο Αθωνικός Πολιτισμός είναι Οικουμενικός γιατί περιέχει πολυσυλλεκτικά στοιχεία, αρμονικά δεμένα μεταξύ τους και αποδιδόμενα με τον μοναδικό Αγιορείτικο Τρόπο, το ύφος και το ήθος.

Έστω και εάν η διατύπωση αυτή μοιάζει αρκετά προωθημένη ως αντίληψη, υφίσταται ως διαχρονική πραγματικότητα.

Υφίσταται ως Οικουμενική προσευχή, όπου όλοι αναλίσκονται για τους άλλους σε μία μετακένωση πνεύματος, η οποία αιώνες τώρα κρατά στη ζωή αυτή τη μοναδική πολιτεία.

Ο Αθωνικός Πολιτισμός είναι στην ουσία του προϊόν αγαπητικού ερωτισμού. Στην Ορθοδοξία, ο άνθρωπος ως “εικόνα και ομοίωση” του Δημιουργού του, είναι ον ποιητικό. Ο Ποιητής Θεός, ποίησε τον άνθρωπο, καθ’ ομοίωσή Του δίδοντάς του, ζωή με την πνοή Του.

Τούτη η ένθεη πνοή που έδωσε ζωή στον άνθρωπο είναι η πνοή της Αγάπης του θεού προς τον άνθρωπο. Τούτη την πνοή ο άνθρωπος τη ζει ως στοιχείο της ζωής του. Ως ερωτική διάθεση, ως αγάπη, ως θυσία για τον άλλον.

Κατόπιν, ο Θεός έπλασε πλάι στον Αδάμ την Εύα για να μην είναι μόνος του. Ο Αδάμ πλέον διαχέει την ενδιάθετη αγάπη του και προς την Εύα.

Δηλαδή, και “οριζοντίως”. Η “κάθετη” αγάπη λογίζεται ως αγάπη προς τα άνω.

Ως αγαπητική αναγωγή προς τον Δωρητή της αγάπης, τον Θεό.

Έτσι λοιπόν, ο Αδάμ, εκφράζει την αγάπη του σε σχήμα σταυρού θα λέγαμε, “καθέτως” και “οριζοντίως”, όπου στην τομή της αγαπητικής αυτής γραμμικής απεικόνισης, στο Ιερό Κέντρο, βρίσκεται ο Ιησούς Χριστός.

Τούτη η αγάπη του Αδάμ στην αρχική μορφή της, πριν την έκπτωση, ήταν εκ φύσεως ολοκληρωτική. Η αγάπη του Αδάμ στην πλήρωσή της διαχέεται παντού. Σε κάθε γωνιά του τότε κόσμου. Σε κάθε κατεύθυνση. Άλλωστε και πάλι σε γραμμική αναφορά, η προσωνυμία Αδάμ, προσδιορίζει θα λέγαμε, και πάλι τα σημεία του ορίζοντα σε σχήμα Σταυρού. Ανατολή-Δύση-Άρκτος-Μεσηβρία.

Ως Αδάμ διαχρονικά νοείται ο άνθρωπος ο οποίος ως υπαρξιακή του κλίση και αποστολή φέρει την έκφραση της αγάπης. Της αγάπης που πηγάζει από τη δημιουργία, και το νόημα του Σταυρού. Τούτη η Σταυρική αγάπη είναι η Μοναχική κλίση. Ο Γολγοθάς και η Σταύρωση προηγούνται της Ανάστασης.

Ο Αγιορείτης Μοναχός, ως πολιτικό και υπαρξιακό ον, είναι ολοκληρωτικά ερωτικός. Εδώ ο έρως ανταποκρίνεται ως αγώνας αγάπης και έρωτα προς το θείο. Ο Ένθεος έρως αποτελεί και όλη την προσπάθεια του μοναχού για την υπαρξιακή του ολοκλήρωση.

Έτσι, λοιπόν, ο Αγιορείτης Μοναχός, ωθούμενος ενδιάθετα από έρωτα προς τα “άνω”, επέλεξε και πάλι την ολοκληρωτική μορφή αφιέρωσης στο Θεό. Για το απερίσπαστο της προσπάθειας, και την υπέρτατη πλήρωση της ενδιάθετης ερωτικής του κλίσης, ο Αγιορείτης “Αδάμ” απέκλεισε τον Έρω των ανθρώπων.

Δηλαδή, τη μορφή του ανθρώπινου έρωτα, του έρωτα της “Εύας”.

Δεν απέρριψε την Εύα ως φυσικό πρόσωπο της δημιουργίας του Θεού, ως σπλάχνο από τα σπλάχνα του. Αλλά ως συμβατική έννοια, ξένη προς τον σκοπό της κλίσεώς του από τον Ιησού Χριστό.

Η Εύα ως εικόνα και πρόσωπο Θεού, εξυμνείται καθημερινά στο Άγιον Όρος, στο πρόσωπο της Υπεραγίας Θεοτόκου, η οποία ενώνει εν Χριστώ Ιησού, όλους τους ανθρώπους ως πρόσωπα και εικόνες Θεού, και όχι ως γένη.

Γι’αυτό το Άγιον Όρος είναι “Άβατο” προς τις γυναίκες.

Το “Άβατο” της Αθωνικής Πολιτείας δημουργήθηκε στην καρδιά του Αγιορείτη Μοναχού, ως ολοκληρωτική κλίση έρωτος προς το Θεό.

Κάποτε αυτό έγινε εθιμικό δίκαιο, ώσπου έλαβε και νομική υπόσταση, για τη διασφάλισή του. Ως προνόμιο ενθέου κλίσεως και εξαγιαστικής προοπτικής, και ως Σταυρός μαρτυρίου, ο οποίος καλεί τον Αγιορείτη Μοναχό στην αυθυπέρβαση της ίδιάς του της φύσης. Σ’ έναν παρά φύση αγώνα, μέχρις εσχάτων, για τη βίωση του αιωνίου του όντος έρωτος. Του ενθέου έρωτος.

Γι’ αυτό το “Άβατο” δεν θα καταργηθεί ποτέ. Γιατί δεν έχει καμιά σχέση με την νομικιστική ή πεζή αντίληψη της συμβατικής διανόησης, η οποία δίδει τις όποιες ερμηνείες της στον ορισμό αυτό.

Ο ορισμός του “αυτοδέσποτου και αυτοδιοίκητου” έχει άμεση σχέση με τον ορισμό του “Άβατου”. Αποτελούν και οι δύο έννοιες ένα συστατικό. Τον ένθεο έρωτα.Το “Άβατον” της Αθωνικής Πολιτείας “αυτοδιοικείται”στην καρδιά του Μοναχού. Ο οικουμενικός Αγιορείτης Μοναχός, προσφέρει τούτο τον υπερβατικό και λαμπρό πολιτισμό του, ως προϊόν και έκφραση του ένθεου έρωτα ο οποίος κυριαρχεί τη ζωή του, προσδιορίζει την κάθε πράξη του.

Το Άγιον Όρος γι’ αυτό θα ζήσει ως Οικουμενικό Κέντρο, γιατί είναι κέντρο ένθεου ερωτικής αναφοράς, “Άβατο” προς κάθε έκπτωση ανθρωποκεντρική και μικροπρέπεια που θα μείωνε την υπερβατική διάστασή του.

Τούτη την έκφραση του ενθέου έρωτά του, ως προϊόν και κατάθεση πολιτισμικής πραγματικότητος, η Αθωνική Πολιτεία δώρησε στην παγκόσμιο κοινωνία, ως Οικουμενικό μήνυμα ζωής και δημιουργίας.

Τούτη την ερωτική ένθεη έκφραση και το δημιουργικό μήνυμα ζωής, προσπαθώ και εγώ περίπου επτά (7) χρόνια τώρα να προσεγγίσω, με το νόθο νεοελληνικό μου πνεύμα, “άβατο” προς τα υπαρξιακά μηνύματα των Αγιορειτών Πατέρων, οι οποίοι τόσα χρόνια με ανέχονται ανάμεσά τους, με τον “αυτοδέσποτο εγωϊσμό μου” και την όντως “αδέσποτη ζωή” μου.

Ας συγχωρέσουν την κρίση μου για την Πολιτεία τους και τις διατυπώσεις μου για την ερωτική διάθεσή τους και ας προσευχηθούν για μένα στο Θεό να νιώσω κάποτε στο ελάχιστο το προϊόν του αγαπητικού ερωτισμού τους

http://www.ardin.gr/node/873

Οι Αγιορείτες Άγιοι κατά των εχθρών της Αληθείας

π. Μωυσέως Αγιορείτου

Στην παράδοση του Αγίου Όρους υπάρχει μια έντονη πολεμική κατά των αιρέσεων και ειδικότερα κατά του Παπισμού. Στο παρόν κείμενο θ’ αναφερθούμε κυρίως στην δράση των Αγιορειτών αγίων κατά των εχθρών της Αληθείας και της αγίας μητέρας μας Ορθόδοξης Εκκλησίας. Θεωρούμε ότι η πτυχή αυτή της αγιορείτικης ιστορίας και παραδόσεως δεν είναι τόσο γνωστή κι έχει ιδιαίτερα μεγάλη αξία και σημασία σήμερα.

02.JPG



Οι άγιοι δεκατρείς μάρτυρες της μονής Καντάρας(1231), που λέγεται πως ξεκίνησαν την άσκησή τους από τον ιερό Άθωνα, κατά την περίοδο της Φραγκοκρατίας στη Κύπρο, κλήθηκαν να αρνηθούν την πίστη τους από τους Λατίνους. Αγέρωχοι και απτόητοι υπέστησαν σκληρά βασανιστήρια και είχαν μαρτυρικό τέλος μένοντας σταθεροί στην ορθόδοξη πίστη.

Ο κτήτορας της Αθωνικής μονής Χιλανδαρίου Άγιος Σάββας (1236), πρώτος αρχιεπίσκοπος των Σέρβων, στήριξε την ορθόδοξη πίστη και καταπολέμησε τις αιρέσεις με την γλυκύτητα της ακραιφνούς διδασκαλίας του, που είχε διδαχθεί από την μακρά παραμονή του στον Άθωνα.

Ο οσιομάρτυς Ιωάννης Δοχειαρίτης (1275), για την υποστήριξή των ορθών δογμάτων έναντι των Λατίνων στη Θεσσαλονίκη δέχθηκε διωγμούς, τους οποίους υπέμεινε άριστα. Για την ομολογία του υπέστη μαρτυρικό θάνατο από προδότη φιλενωτικό και λατινόφρονα μαθητή του. Το αυτό και ο μαθητής του Γρηγόριος Δοχειαρίτης(1275), ο οποίος έλαβε τον στέφανο του μαρτυρίου υπερασπιζόμενος απτόητα τα ορθόδοξα δόγματα.

Ο άγιος Ιωαννίκιος ο Α’ (1279), αρχιεπίσκοπος των Σέρβων, από ηγούμενος του Χιλανδαρίου, ποίμανε βάσει τωνιερών Κανόνων το ποίμνιό του. Διαφύλαξε αλώβητη την ορθόδοξη πίστη. Δεν συμμετείχε στην κίνηση για την υποταγή της Ορθοδοξίας στον Καθολικισμό, που ενεργούσε ο αυτοκράτοραςΜιχαήλ Η’ Παλαιολόγος(1261-1282).

Ο Οσιομάρτυς Κοσμάς, Πρώτος του Αγίου Όρους (1279-1280) απαγχονίσθηκε από τους Λατινόφρονες στις Καρυές μη θέλοντας να υποκύψει στα λατινικά δόγματα. Μαζί του μαρτύρησαν πατέρες Καρυώτες, Κουτλουμουσιανοί, Ιβηρίτες, Βατοπεδινοί, Ζωγραφίτες και Ξενοφωντικοί.

Ο όσιος Νικηφόρος ο Ησυχαστής (13ος αιώνας) καταγόταν από την Ιταλία και άνηκε στον Ρωμαιοκαθολικισμό. Τον εγκατέλειψε χάριν της φιλτάτης Ορθοδοξίας και μέσω Βυζαντίου ήλθε στο Άγιον Όρος. Επειδή αντιτάχθηκε στην ένωση των Εκκλησιών, εξορίσθηκε από τον αυτοκράτορα Μιχαήλ Παλαιολόγο, ο νηπτικός ομολογητής, Αγιορείτης όσιος.

Ο όσιος Γεράσιμος ο Σιναΐτης (1320), μαθητής του οσίου Γρηγορίου του Σιανΐτου (1346), μετά την έξοδό του από τον Άθωνα, περιήλθε την Ελλάδα ενισχύοντας τους πιστούς, βοηθώντας πολλούς να επιστρέψουν στην Ορθοδοξία. Το αυτό πράττουν οι συμμαθητές του Ιωσήφ «ο ορθοδοξότατος» και Νικόλαος «ο ομολογοτής», που δέχθηκε για την πίστη του φυλακίσεις και εξορίες.

Ο άγιος Νικόδημος αρχιεπίσκοπος Πεκίου(1325), αγωνίσθηκε ακούραστα για την εκρίζωση των αιρέσεων των Βογομίλων και την στερέωση της ορθοδόξου πίστεως και παραδόσεως. Το αυτό έργο εποίησε ο άγιος Δανιήλ ο Β’, αρχιεπίσκοπος των Σέρβων (1338).

Ο άγιος Θεόκλητος μητροπολίτης Φιλαδελφείας(1324/6) μεταβαίνοντας από τον Άθωνα στην Κωνσταντινούπολη ήλεγξε για την εκκλησιαστική του πολιτική τον αυτοκράτορα Μιχαήλ η’ τον Παλαιολόγο, με αποτέλεσμα να ριχθεί στη φυλακή. Ο επίσκοπος συνέχισε την ορθόδοξη διδασκαλία του σε όλη του τη ζωή απτόητα.

Ο άγιος Ισίδωρος πατριάρχης Κωνσταντινουπόλεως(U1350) διδασκάλους στον Άθωνα είχε τους αγίους Γρηγόριο Σιναΐτη και Γρηγόριο Παλαμά. Στη Θεσσαλονίκη, όπου στέλνεται να εργασθεί ιεραποστολικά, στέκεται στο πλευρό του αγίου Παλαμά και είναι ένας από τους πρώτους που πολεμά τον αιρετικό Βαρλαάμ. Ως πατριάρχης αποκατέστησε τον συνοδοιπόρο του στους αντιαιρετικούς αγώνες άγιο Παλαμά, τον οποίο χειροτόνησε μητροπολίτη Θεσσαλονίκης.

Ο όσιος Νείλος ο Εριχιώτης (1355/6) υπήρξε ομολογητής αγιορείτης και πολλές υπέστη από τους κακοδόξους εξορίες και θλίψεις για την ακρίβεια της πίστεώς του.

01.JPG

Ο άγιος Γρηγόριος ο Παλαμάς (1359) υπήρξε μέγας θεολόγος. Υποστήριξε το ορθόδοξο δόγμα με γνώση, πίστη και επιμονή. Κατατρόπωσε με τους υπέροχους λόγους του τους αιρετικούς Βαρλαάμ, Ακίνδυνο και Γρηγορά. Για το σθένος του υπέμεινε διωγμούς φυλακίσεις κι εξορίες. Αν δεν είχαμε τον άγιο Γρηγόριο, σήμερα θα είμασταν τουλάχιστον Ουνίτες. Γι’ αυτό τον μισούν οι Λατίνοι μέχρι σήμερα.

Ο όσιος Θεοδόσιος Τυρνόβου (1362/3) μετά την παραμονή του στον ιερό Άθωνα επιστρέφει στην πατρίδα του Βουλγαρία κι εγκαθίσταται στην μονή Κελιφάρεβα. Η μονή αποτέλεσε φάρο Ορθοδοξίας, κέντρο αντιαιρετικό, όπου ακτινοβολούσε στη Σερβία, Ουγγαρία και Βλαχία. Ο άγιος συχνά άφηνε την ησυχία, για να υπερασπίσει τα ορθόδοξα δόγματα, που κινδύνευαν από τους ακόλουθους των αιρετικών Βαρλαάμ και Ακινδύνου, τους Αδαμιστές, τους Βογομίλους και τους Εβραίους. Στη σύνοδο του 1359 της Βουλγαρίας πρωτοστάτησε κατά των αιρετικών κι έδωσε μεγάλη χαρά στους πιστούς για την νίκη της Ορθοδοξίας κατά της πλάνης και του ψεύδους των αιρέσεων.

Ο πατριάρχης Κωνσταντινουπόλεως άγιος Φιλόθεος ο Κόκκινος (1379) πήρε μέρος στις ησυχαστικές έριδες, στο πλευρό του αγίου Γρηγορίου του Παλαμά. Έγραψε λόγους κατά του Ακινδύνου. Πήρε μέρος στη σύνοδο του 1351 για το ησυχαστικό ζήτημα και συνέταξε τον τόμο των πρακτικών της. Το 1368 συνοδικά αναγνώρισε την αγιότητα του Παλαμά. Υπήρξε βαθύς θεολόγος και υπεράσπισε με ακαταμάχητο σθένος την Ορθοδοξία. Εξουδετέρωσε τις προσηλυτιστικές προσπάθειες των Λατίνων. Τιμάται την Ε’ Κυριακή των Νηστειών ως φύλακας της Ορθοδοξίας.

Ο άγιος Μακάριος ο Μακρής (1431) μόνασε στη μονή Βατοπεδίου. Διά του γέροντός του Δαυίδ σχετίσθηκε με τον αυτοκράτορα Μανουήλ Β’ τον Παλαιολόγο. Ως ηγούμενος της μονής Παντοκράτορος Κωνσταντινουπόλεως εστάλη από τον αυτοκράτορα Ιωάννη Η’ τον Παλαιολόγο στην Ρώμη ως αντιπρόσωπός και διακρίθηκε για την άκαμπτη στάση του και το γνήσιο ορθόδοξο φρόνημά του. Έγραψε λόγο κατά της εκ του Υιού εκπορεύσεως του Αγίου Πνεύματος, όπου τονίζει τις σοβαρές μεγάλες διαφορές μεταξύ ορθοδόξων και Λατίνων.

Ο Διονυσιάτης άγιος Νήφων ο Β’ και Πατριάρχης Κωνσταντινουπόλεως (1508), μετά την εκθρόνισή του και κατά την παραμονή του στη Βλαχία, έσωσε την ρουμάνικη Εκκλησία από την έντονη παπική προπαγάνδα, τις διάφορες αιρέσεις, δεισιδαιμονίες και ηθοφθορίες. Παρόμοιο έργο επιτέλεσε στην Ρωσσία ο Βατοπεδινός μοναχός όσιος Μάξιμος ο Γραικός (1556).

Ο άγιος Βασίλειος Όστρογκ ο θαυματουργός(1671) έζησε αρκετά στο Άγιος Όρος. Ως επίσκοπος στην πατρίδα του Σερβία προφύλαξε σθεναρά το ποίμνιό του από τους Ιησουΐτες, τη λατινική προπαγάνδα και την Ουνία.

Ο όσιος Ιερόθεος ο Ιβηρίτης (1745) δεν δίστασε να έρθει σε σύγκρουση με τον Μεθόδιο Ανθρακίτη, που δίδασκε «αλλόκοτα δόγματα και άθεα μαθήματα» της αιρέσεως του Μολίνου. Παραβρέθηκε και σε σύνοδο, για να στηλιτεύσει την «πανσπερμία των αιρέσεων» του Μεθοδίου. Σε όλη του τη ζωή υπερασπιζόταν την ορθόδοξη παράδοση και δογματική.

08.JPG

Ο ιερομάρτυς Κοσμάς ο Αιτωλός (1779), ο ακάματος Φιλοθεΐτης ιερομόναχος, δεν έπαυσε με αυστηρότητα να στηλιτεύει τα λάθη των Λατίνων και των Εβραίων στα πύρινα κηρύγματά του. Μαρτύρησε από το μίσος των Εβραίων και των Οθωμανών.

Οι άγιοι Κολλυβάδες Παΐσιος Βελιτσκόφσκι(1794),Μακάριος Νοταράς (1805), Νικόδημος Αγιορείτης (1809),Νήφων ο Χίος (1809) καιΑθανάσιος ο Πάριος (1813) στους λόγους τους, στις συγγραφές και στα έργα τους υποστηρίζουν με σθένος και βαθειά γνώση την Ιερά παράδοση, τους Ιερούς Κανόνες, τα απαράβατα δόγματα της Εκκλησίας μας. Στιγματίζουν τις πλάνες τις εκτροπές, τα σχίσματα, τις αιρέσεις, τους άθεους.

Οι ένδοξοι νεομάρτυρες, οσιομάρτυρες και ιερομάρτυρες Αγιορείτες υπογράφουν με το αίμα τους την ακέραιη πίστη τους στο ορθόδοξο δόγμα και δεν διστάζουν με τόλμη και αφοβία να μιλήσουν για το ψεύδος του Ισλαμισμού και του Ιουδαϊσμού.

Τα παραπάνω στοιχεία λαμβάνουμε από λίαν προσεχώς εκδιδόμενο και από αρκετών ετών ετοιμαζόμενο έργο μας οι Άγιοι του Αγίου Όρους, οι οποίοι να πρεσβεύουν υπέρ της σεμνής, συνεπής, διακριτικής κι σώφρονης υποστήριξης της παραδοσιακής ορθόδοξης γραμμής των αγίων πατέρων μας, από όλους μας σήμερα. Σε καιρούς έξαρσης του επάρατου οικουμενισμού και του πονηρού συγκρητισμού χρειάζεται διακριτική αντίσταση και αντίδραση. Όταν ο Πάπας διακηρύσσει ότι είναι ο μόνος εκπρόσωπος του Θεού και πατέρας και ποιμένας όλων των χριστιανών του κόσμου, δεν μπορούμε να τον ονομάζουμε «άγιο αδελφό»…

trelogiannis.blogspot.com

Ο Όσιος Ιερόθεος της Βατοπαιδινής Σκήτης του Αγίου Δημητρίου (1762-1814)

Βατοπαιδινή  Σκήτη του Αγίου Δημητρίου.

 

1. Συνοπτικό βιογραφικό σχεδίασμα

Ο μακάριος γέρων Ιερόθεος «ήτον γέννημα και βλαστός της περίφημου Πελοποννήσου, ήτοι του Μωρέως, από την επαρχίαν του αγίου Κορίνθου, από ένα χωρίον καλούμενον Συλίβενα (του ποταμού όπου συνορεύει με την επαρχίαν του αγίου Κυρνίτης)».
Γεννήθηκε κατά το έτος 1762, από τον Γεώργιο και την Μαλάμω, γονείς «θεοσεβείς, φιλαδέλφους, φιλογείτονες, φιλόπτωχους και ελεήμονες», ως δευτερότοκος υιός τους, και «αναγεννηθείς δια, του αγίου Βαπτίσματος, ωνομάσθη Ιωάννης». Ο βιογράφος του δεν μας παρέχει, δυστυχώς, περισσότερες πληροφορίες για την παιδική του ηλικία μνημονεύει, πάντως, πως «ήτον προς τους γονείς του κατά πάντα υπήκοος, εις όσα, δηλαδή, πρέπει να υποτάσσωνται τα τέκνα εις τους γονείς αυτών», καθώς και ότι βασική του απασχόληση ήταν η διαποίμανση του κοπαδιού που διατηρούσαν οι κτηνοτρόφοι –προφανώς- και γεωργοί γονείς του.
Σε ηλικία εννέα μόλις ετών, κατά το έτος 1771, «απαρνείται τον κόσμον και τα εν κόσμω, γονείς, συγγενείς, φίλους, συνομηλίκους και πάσαν περιουσίαν και όλα τα χαρμόσυνα και ηδέα λεγόμενα του παρόντος και ματαίου αιώνος». Η μητέρα του Μαλάμω τον πηγαίνει στο μοναστήρι τοϋ αγίου Γεωργίου του Φονέως, όπου τον εμπιστεύεται στον θείό του και ηγούμενο της Μονής Μακάριο. Αφορμή γι΄ αυτήν την «παιδιόθεν» αφιέρωση και προσαγωγή του μικρού Ιωάννου στην αγγελική πολιτεία υπήρξε ένα θαυμαστό περιστατικό που συνέβη κατά την περίοδο που αυτός έβοσκε το ποίμνιο των γονέων του. Συγκεκριμένα, η «θαυματουργικώ τω τρόπω» διάσωση του από πτώση που επέφερε βέβαιο θάνατο στον γκρεμνό Άββορο, συνεκλόνισε βαθύτατα την ψυχή της λίαν ευσεβούς εκείνης μητρός, η οποία υπεσχέθη τότε προς την Θεοτόκο και τον άγιο Γεώργιο: «Παναγία μου Θεοτόκε, βοήθησον και, άγιε μεγαλομάρτυς Γεώργιε, πρόφθασον και γλύτωσε το παιδίον μου να μην άποθάνη και να το φερω εις το μοναστήριον σου να γένη καλόγηρος»· καθώς επίσης και: «Παναγία μου, βοήθησον […] άγιέ μου Γεώργιε, βοήθησον και ιάτρευσον το παιδίον μου και να τελειώσω εκείνο όπου σου έταξα».
Τούτο, λοιπόν, το ευλαβικό «τάμα» της «φιλοθέου άμα δε και φιλοτέκνου» αυτής μητρός, η κλίση του νεαρού Ιωάννου προς το «μοναδικό επάγγελμα» και κυρίως η κλήση που «παρά Θεού» είχε λάβει, τον οδήγησαν από την παιδική του ηλικία στο μοναστήρι για να ακολουθήσει την παράδοση της οικογενείας του, καθ΄ ότι ο πάππος του ήταν ιερεύς, αλλά και δύο ακόμη θείοί του ιερομόναχοι.
Στο μοναστήρι εκείνο και κοντά στον θείό του Μακάριο, ο Ιωάννης εδιδάχθη τα γράμματα μέσα από τις Ακολουθίες της Εκκλησίας, μια και λόγω του νεαρού της ηλικίας του, αφ΄ενός, και των επιδρομών των Αρβανιτών, αφ΄ ετέρου, είχε κάμει μόνο λίγες ημέρες στο σχολείο. Η πολιτεία του ήταν υποδειγματική. Ο ηγούμενος θείός του, μαζί με την «κατά κόσμον» μόρφωση -πού γρήγορα αφομοίωσε, καθ΄ότι «ήτον φυσικά πολλά ευφυής και οξύνους»- του έδίδαξε και την «ευταξίαν του μοναδικού επαγγέλματος»· και «προβαίνοντας εις την ηλικίαν, πρόθυμος εφαίνετον εις τα πάντα και επαινετός». Σε μικρή σχετικά ηλικία εχειροθετήθη αναγνώστης από τον άλλο θείό του, τον Μητροπολίτη Λακεδαιμόνιας Πανάρετο, και αργότερα εκάρη δόκιμος μοναχός μετονομασθείς Ιωσήφ. Ανέλαβε επιπλέον τις διακονίες του εκκλησιάρχη και διαβαστή, στις οποίες αγωνιζόταν και «υπηρετούσεν […] με πολλήν επιμέλειαν και προθυμίαν, έως όπου έζη ο θείος του».
Η καθημερινή του απασχόληση στην εκκλησία, η αναστροφή του με τους πατέρες της Μονής και η μελέτη των άθλων και μαρτυρίων των αγίων της Ορθοδόξου Εκκλησίας, προκαλούν στον Ιωσήφ θαυμασμό και κατάνυξη, συνάμα δε και φλογερό πόθο για «να άκολουθήση την ζωήν και πολιτείαν τους». Ο πόθος αυτός ανάπτει περισσότερο και κατακαίει την καρδιά του όταν πληροφορείται με λεπτομέρειες τη ζωή των Αγιορειτών μοναχών από κάποιον ιερομόναχο της Μονής Ξενοφώντος που επεσκέφθη τη Μονή τους. Τότε, χωρίς πολλή σκέψη, φεύγει κρυφά απ΄τη Μονή, μαζί με ένα ακόμη αδελφό, με προορισμό το Άγιον Όρος. Δεν είχε, όμως, φθάσει για τον νεαρό και «αγένειο» ακόμη Ιωσήφ η κατάλληλη στιγμή για να ησυχάσει και επιδοθεί στους ασκητικούς αγώνες της αθωνικής μοναχικής πολιτείας. Ο θείός του, αντιλαμβανόμενος το γεγονός, «στέλνει δύο αδελφούς και τον προφθάνουν εις τον δρόμον όπου περνά κοντά από το χωρίον, Καστανιά λεγόμενον, και τον εγύρισαν εις το μοναστήριον».
Στην υπακοή του ηγουμένου θείου του παραμένει έως το έτος 1782, κατά το οποίο αυτός «απέδωκε το κοινόν χρέος, κοιμηθείς εν Κυρίω». Μετά την εκδημία του θείου του εγκατεβίωσε στο μοναστήρι του αγίου Γεωργίου Φενεού πέντε ακόμη έτη, αγωνιζόμενος σε όλες τις αρετές, μάλιστα δε «υποπιάζων και δουλαγωγών» το φθαρτό σώμα του επί τριετίαν, εργαζόμενος στα «ζευγάρια του μοναστηρίου».
Ο νους του, όμως, ήταν πάντοτε στραμμένος προς την απόλυτη μόνωση και υποταγή· αφ΄ ενός μεν το θεόσταλτο δράμα «του Δεσπότου Χριστού», το οποίο κυριολεκτικά τον συνεκλόνισε, αφ΄ ετέρου δε ο βίος των αγίων Ιωάννου και Συμεών του διά Χριστόν Σαλού, ο οποίος αποτελούσε προσφιλές του ανάγνωσμα, τον ωθούν τελικά να πάρει την απόφαση για φυγή προς τον «φυχοσωτήριον τόπον» του Άθωνος, του «Περιβολιού της Παναγίας».
Κατά το έτος 1787, σε ηλικία 25 ετών, αναχωρεί από τη Μονή του Μωρέως -έπειτα από 16 συναπτά έτη παραμονής του εκεί- μαζί με δύο ακόμη αδελφούς, οι οποίοι «ήσαν κολλημένοι εις την αγάπην του και είχον συμφωνίαν να μή χωρίσουν από λόγου του πώποτε». Πρώτος σταθμός τους ήταν η Ύδρα, όπου βρίσκουν καΐκι και μεταβαίνουν στο Άγιον Όρος. Εκεί επισκέπτονται πρώτα την Ι. Μονή Ξηροποτάμου, όπου ο Ιωσήφ «προσκυνώντας και ασπαζόμενος το Τίμιον και Ζωοποιόν Ξύλον του Ζωηφόρου Σταύρου και τα άγια λείψανα όπου εκεί ευρίσκονται και συνομιλώντας με τους εκείσε πατέρας, ευφράνθη το πνεύμά του λαμβάνοντας ολίγην αναφυχήν». Η επιθυμία του να βρεθεί στο Άγιον Όρος είχε ήδη εκπληρωθεί· σοβαρότερο όμως μέλημα του ήταν να βρει «τινα άγιον άνθρωπον και πνευματικόν» και να επιδοθεί στην απόλυτη υπακοή και εκκοπή του προσωπικού του θελήματος.
Η αναζήτηση αυτή τον οδηγεί στο Πρωτάτο των Καρυών, όπου, στο κελλί του άγιου Σπυρίδωνος, βρίσκει δύο μοναχούς αυταδέλφους, τους Αγάθωνα και Γαβριήλ, κοντά στους οποίους παραμένει για ένα περίπου χρόνο· στο διάστημα αυτό κείρεται σταυροφόρος μοναχός -κατά το έτος 1788, σε ήλικια 26 ετών- και ονομάζεται απο τους πατέρες εκείνους Ιλαρίων. Κατά την παραμονή του στις Καρυές γνωρίζει επίσης τον γέροντα κύρ Παρθένιο Σκούρτο, «πνευματικόν πρακτικόν και τω όντι άγιον άνθρωπον», ο οποίος, μάλιστα, υπήρξε ο πρώτος του διδάσκαλος και ποδηγέτης στη νηπτική και πνευματική ζωή. Στο κελλί του αγίου Σπυρίδωνος ο Ιλαρίων, εργαζόμενος στο εργόχειρο «τα λεγόμενα φέσια» και μελετώντας το πατερικό βιβλίο του Ευεργετινού, όπως του υπέδειξε ο πνευματικός του Παρθένιος, «έρχεται -με την πάροδο του χρόνου- και εις ύφηλοτέραν έννοιαν».
Η διαρκής αναζήτηση και ο διακαής πόθος του για ησυχία, μόνωση, πλήρη υποταγή, εκκοπή του προσωπικού θελήματος, εγκράτεια και υπακοή, τον οδηγούν στη συνέχεια στη σκήτη του αγίου Δημητρίου και συγκεκριμένα στον πνευματικό κυρ Διονύσιο τον εκ Σιατίστης.
Κοντά στον πνευματέμφορο εκείνον γέροντα βρίσκει τον σκοπό της ζωής του, τρυγώντας τις πνευματικές νουθεσίες και διδασκαλίες του και υποτασσόμενος κατά πάντα, «ωσάν ένα πρόβατον εις σφαγήν, όπου και εις την θάλασσαν αν ήθελεν τον προστάξη να πέση ήτον έτοιμος να το κάμη». Ο ευλογημένος αυτός Διονύσιος τον «κουρεύει» μεγαλόσχημο μοναχό -«εις τάς ιζ΄ του Δεκεμβρίου, ήμερα Κυριακή»- μετονομάζοντας αυτόν Ιερόθεο, ενώ κατά το έτος 1790, σε ηλικία 28 ετών, χειροτονείται ιεροδιάκονος στη σκήτη του αγίου Δημητρίου, από τον Αρχιεπίσκοπο Θεσσαλονίκης Γεράσιμο· ο ίδιος Αρχιερεύς τον χειροτονεί πρεσβύτερο, κατά την απόδοση της εορτής των Αγίων Θεοφανείων, την 14η Ιανουαρίου, στην Ι. Μονή του αγίου Γεωργίου, «την επονομαζομένην του Ζωγράφου». «Και ούτω, ετέθη ο λύχνος επί την λυχνίαν, φωτίζων παν το πλήρωμα των ορθοδόξων».
Η μαθητεία του Ιεροθέου στο πλευρό του πνευματικού Διονυσίου χαρακτηρίζεται από στιγμές πνευματικών εξάρσεων και ανατάσεων της καρδίας του νεαρού μονάχου προς την «ουυράνιον Ιερουσαλήμ», γεγονός που, κατά τον Απόστολο, θα τον καταστήσει «άνδρα τέλειον, εις μέτρον ηλικίας του πληρώματος του Χριστού». Τους δύο αγωνιστές και συστρατιώτες στον κοινόν αγώνα κατά του νοητού έχθρού θα χωρίσει μόνον η κοίμηση του Διονυσίου.
Όπως ήταν φυσικό, η στέρηση του προσφιλούς γέροντός του επίκρανε και στενοχώρησε ιδιαίτερα τον Ιερόθεο· αφού παρέμεινε για ένα ακόμη χρόνο στη σκήτη του αγίου Δημητρίου, μαζί με τον αδελφό του Φιλόθεο -πού είχε ήδη συναριθμηθεί στη συνοδεία του Διονυσίου-, αποφα
σίζει «να πιάση πάλιν την φίλην του υπακοήν»

Πηγαίνει τότε στη νέα σκήτη του αγίου Παύλου, όπου υποτάσσεται στον Θεοφάνη, «θαυμάσιο και ενάρετο πάτερα», ο οποίος εμόναζε εκεί με τον αδελφό του Ιάκωβο. Νέους αγώνες και αθλητικά σκάμματα αναλαμβάνει τώρα ο Ιερόθεος, ο οποίος, εκτός του ότι ήταν «ένα θαύμα τη αλήθεια» ως προς την αρετή, υπακοή, υπομονή και ταπείνωση που έδειχνε προς τον γέροντα, πρωτοστατεί επίσης και στην ανέγερση εκκλησίας προς τιμήν «της Θεοτόκου και Ζωοδοχου ΙΙηγής».
Η κακία, όμως, του «αντάρτη εκείνου και μισοκάλου διαβόλου» υπαγορεύει μίσος και ζηλοφθονία στους συνάδελφους του Ιεροθέου, που με ποικίλες συκοφαντίες κατορθώνουν να τον εκδιώξουν από τη σκήτη. Ο Ιερόθεος, λυπημένος για τα γεγονότα αναχωρεί και, αφού συμβουλεύεται πρώτα τον πνευματικό κυρ Ανανία Λαζό στη σκήτη της αγίας Άννης, εγκαθίσταται πλέον με τον αδελφό του σ΄ ένα ησυχαστήριο της μικράς αγίας Άννης, τον άγιο Ονούφριο. Εκεί επιδίδεται αποκλειστικά στη μελέτη και την προσευχή, ενώ η φήμη του αρχίζει να εξαπλώνεται στους γύρω πατέρες, οι οποίοι τον επισκέπτονται και τον συμβουλεύονται στα πνευματικά θέματα, ωφελούμενοι τα μέγιστα από τη διδαχή του.
Μετά από εξαετή παραμονή στο ησυχαστήριο αυτό, το οποίο και ανεκαίνισαν «και απάνωθεν της θύρας ιστόρησαν τας άγιας εικόνας των οσίων πάτερων Ονουφρίου και Πέτρου», ο Ιερόθεος, αναζητώντας περισσότερη άσκηση και σκληραγωγία, μεταβαίνει με τη συνοδεία του σ΄ ένα ερημονήσι, τα Γιούρα, οπού ζη μέσα σε υπόγειο σπήλαιο απολαμβάνοντας «την αμεριμνίαν και ησυχίαν».
Στα Γιούρα και τα υπόλοιπα ερημονήσια έζησε «εν όρεσι και σπηλαίοις και ταις οπαίς της γης» επί ενάμισυ έτος. Έπειτα, λόγω των επιδρομών των κλεπτοκουρσάρων, επέστρεψε πάλι στο Άγιον Όρος και κατοίκησε για δεύτερη φορά στη σκήτη του αγίου Δημητρίου. Η παραμονή του εκεί διήρκεσε ένα περίπου έτος. Μετά το χρονικό αυτό διάστημα και επειδή η συνοδεία του είχε ήδη κατά πολύ αυξηθεί, εγκαθίσταται σ΄ ένα κελλί που αγόρασε από την Ι. Μονή αγίου Νικολάου του Σταυρονικήτα, τον άγιο Ονούφριο.
Η οσιακή πολιτεία του Ιεροθέου, η βαθειά γνώση των θείων Γραφών και ιερών Κανόνων, καθώς και η εμπειρία του στα πνευματικά θέματα, προτρέπουν τους προϊσταμένους της Ι. Κοινότητος του Αγίου Όρους να τον «διορίσουν» κοινό πνευματικό ολοκλήρου του Άθωνος.
Έτσι, επί πατριαρχίας Καλλινίκου του Ε΄, διορίζεται, παρά τις αντιρρήσεις του, κοινός πνευματικός του Αγίου Όρους, ένα χρόνο αργότερα, ο διάδοχος του Καλλινίκου στον πατριαρχικό θρόνο της Κωνσταντινουπόλεως Γρηγόριος ο Ε΄, του στέλνει «ενταλτήριον και επιστολήν», διορίζοντάς τον επισήμως σ΄αυτήν της ιδιαιτέρας σημασίας και πνευματικής βαρύτητας θέση. Επειδή όμως «ουδείς δίκαιος ακατηγόρητος», ο ικανότατος πνευματικός γέρων Ιερόθεος κατηγορείται από κάποιον Εσφιγμενίτη Ιεροδιάκονο Αμβρόσιο, ο οποίος τον αποκαλεί αιρετικό και φαρμασώνο, προσάπτοντάς του επίσης μομφή για τη συχνή θεία Μετάληψη προς την οποία παρακινουσε τους υποτακτικούς του και τους εξομολογουμένους σ΄ αυτόν. Οι προσπάθειες, όχι μόνον του ιδίου του Ιεροθέου αλλά και του Νικόδημου του Αγιορείτου, να πείσουν τον Αμβρόσιο για την ορθότητα των πεποιθήσεών τους και το εσφαλμένον των δικών του ισχυρισμών, αποβαίνουν άκαρπες. Ο Ιερόθεος αναγκάζεται να απολογηθεί ενώπιον Συνόδου των προϊσταμένων των Μονών του Αγίου Όρους, την 19η Μαΐου του έτους 1807, η οποία τον αθωώνει πανηγυρικά από όλες τις κατηγορίες, ενώ αντιθέτως καταδικάζει τον ιεροκατήγορο Αμβρόσιο· προς τούτο εκδίδει «συστατικήν αθωωτικήν απολογίαν» η οποία αναγινώσκεται στον ναό του Πρωτάτου.
Μετά από ολα αυτά τα γεγονότα ο Ιερόθεος δεν μπορεί πλέον να παραμείνει στο Άγιον Όρος. Συνυπολογίζοντας επίσης το γεγονός ότι «επερίσσευσαν τα δοσίματα και όσοι δεν είχαν τον τρόπον να τα πληρώσουν εξ ανάγκης εμίσευον από το Άγιον Όρος», αποφασίζει να αναχωρήσει με τη συνοδεία του και να κατοικήσει σ΄ένα νησακι απέναντι από τα Τρίκκερα, τον Αλαττά. Εκεί εγκαθίστανται στη Μονή «της θείας Μεταμορφώσεως και των αγίων τεσσαράκοντα μαρτύρων», ασχολούμενοι με το εργόχειρο τους, το όποϊο ο Ιερόθεος πωλούσε στην Θεσσαλονίκη η την Λάρισσα για την εξοικονόμηση των απαραιτήτων αγαθών.
Βεβαίως, η καρδιά του Ιεροθέου δεν αναπαύεται σ’ αυτήν τη συνεχή αναστροφή με τον «έξω κόσμο» και τα απανωτά ταξίδια, «ή μάλλον ειπείν αταξίας». Ένα επεισόδιο στην Λάρισσα γίνεται η αφορμή για να στραφούν, ο Ιερόθεος και η συνοδεία του, στην καλλιέργεια της γης, απ΄όπου πλέον εξασφαλίζουν «αυτάρκειαν» και «τα προς το ζην αναγκαία».
«Αλλά, καθώς δεν είναι δυνατόν να φύγη τινάς το ποτήριον του θανάτου -όπως γράφει χαρακτηριστικά ο βιογράφος του Ιεροθέου-, τοιουτοτρόπως δεν δύναται και να φύγη τινάς, εν όσω ζη, τους διαφόρους πειρασμούς». Οι νέοι πειρασμοί για τον Ιερόθεο προέρχονται αυτήν τη φορά από τους Τρικκεριώτες, άλλοι εκ των οποίων ήθελαν το μοναστήρι «να εξουσιάζεται από την χώρα» και άλλοι «από τον Ιερόθεον και τους μετ΄ αυτόν». Ο Ιερόθεος τότε, ως προγνωστικός και διορατικός, υποψιαζόμενος τί επρόκειτο να ακολουθήσει και εννοώντας τις διαθέσεις των Αρβανιτών, που από καιρό ελυμαίνοντο την περιοχή, παίρνει τη συνοδεία του και με δύο καΐκια φεύγουν για τις Σπέτσες.
Η αναχώρηση του πνευματικού γέροντος Ιεροθέου από το «Αγιώνυμον Όρος», προς το οποίο τόσο θερμά «επιποθούσε και εξέλιπεν η ψυχή του», ήταν οπωσδήποτε επιβεβλημένη και αναπόφευκτη· εσήμανε δε, αφ΄ ενός μεν το πέρας πολυοδύνων πειρασμών, που ο Κύριος «οις οίδε κρίμασιν» επέτρεψε να δοκιμάσουν τη θερμή και ακλόνητη πίστη του, αφ΄ετέρου δε την έναρξη του κηρυκτικού και πνευματικού έργου του ιερού πατρός στα ευλογημένα νησιά του Σαρωνικού, Σπέτσες, Πόρο και κατ΄ εξοχήν στην Ύδρα, όπου και «εκατήντησε» τον Σεπτέμβριο του έτους 1813, μετά από σύντομη παραμονή στα δύο ανωτέρω νησιά.
Εκεί, και στην υπ΄ αυτού ιδρυθείσα Μονή του Προφήτου Ηλιού, πάνω στην ακμή της πνευματικής του διακονίας, της εξομολογήσεως δηλαδή των πιστών χριστιανών, της διαδόσεως του λόγου του Θεού και της διαποιμάνσεως και κατηχήσεως των υποτακτικών του αλλά και όλων των κατοίκων της νήσου Ύδρας, παρέδωκε την ψυχήν του εις χείρας Θεού, ημέρα Πέμπτη, έτει από Χριστού αωιδ΄[1814], ζήσας τα πάντα έτη επί της γης νβ΄[52]»· κληροδότησε δε ο αοίδιμος στην εκλεκτή του συνοδεία την υποχρέωση για συνέχιση του έργου που ο ίδιος ανέλαβε και με τόσο ζήλο επεδίωξε, προς δόξαν του Τριαδικού Θεού.

2. Χρονολογικός δείχτης της ζωής του Ιεροθέου

Παραθέτουμε εδώ συνοπτικό χρονολογικό πίνακα της ζωής του Ιεροθέου, ώστε με τρόπο εύληπτο και παραστατικό να πληροφορείται ο αναγνώστης τα βασικότερα σημεία της πολιτείας του αοιδίμου γέροντος:
1762:Γεννάται στην Συλίβενα της Πελοποννήσου, από τους ευσεβείς Γεώργιο και Μαλάμω, ως δευτερότοκος υιός τους. Το βαπτιστικό του όνομα ήταν Ιωάννης.

1771:Σε ηλικία εννέα ετών αφιερώνεται στην Ι. Μονή του αγίου Γεωργίου Φενεού, όπου ηγουμένευε ο θείός του Μακάριος.

1778 ή 1779:Χειροθετείται αναγνώστης από τον θείό του και Μητροπολίτη Λακεδαιμόνιας Πανάρετο.

1779 ή 1780:Κείρεται δόκιμος μοναχός και μετονομάζεται Iωσήφ.

1780 ή 1781:«Αγένειος» ακόμη επιχειρεί να φύγει για το Άγιον Όρος.

1782:Ενώ διανύει το εικοστόν έτος της ηλικίας του εκδημεί ο θείός του και καθηγούμενος της Μονής της μετανοίας του.

1787:Σε ηλικία 25 ετών φεύγει οριστικά από τη Μονή της Πελοποννήσου με προορισμό το Άγιον Όρος. Πρώτη του επίσκεψη στην Ύδρα.

1787:Παραμένει στο κελλί του αγίου Σπυρίδωνος των Καρυών με τους πατέρες Αγάθωνα και Γαβριήλ. Συναντά και συμβουλεύεται τον πνευματικό κυρ Παρθένιο Σκούρτο.

1788:Κείρεται σταυροφόρος μοναχός απ΄ τους δύο ανωτέρω πατέρες, σε ηλικία 26 ετών, και ονομάζεται Ιλαρίων.

1788 ή 1789:Υποτάσσεται στον πνευματικό κύρ Διονύσιο τον εκ Σιατίστης, στη σκήτη του αγίου Δημητρίου.

16 Δεκεμβρίου 1789 ή 1790:Κείρεται μεγαλόσχημος μοναχός από τον ανωτέρω Διονύσιο και μετονομάζεται Ιερόθεος.

1790:Χειροτονείται ιεροδιάκονος, από τον Αρχιεπίσκοπο Θεσσαλονίκης Γεράσιμο, στη σκήτη του αγίου Δημητρίου.

14 Ιανουαρίου 1790 ή 1791:Χειροτονείται πρεσβύτερος, από τον ιδιο Αρχιερέα, στην Ι. Μονή Ζωγράφου, κατά την απόδοση των Αγίων Θεοφανείων.
19 Φεβρουαρίου 1794:Εκδημεί ο γέροντας του Διονύσιος.
1794-1795:Παραμένει στη σκήτη του αγίου Δημητρίου με τον αδελφό του Φιλόθεο.
1795-1796:Υποτάσσεται στον γέροντα Θεοφάνη, στη νέα σκήτη του αγίου Παύλου, οπού κτίζει και την εκκλησία της Ζωοδόχου Πηγής.
1796-1802:Παραμένει στο κελλί του αγίου Ονούφριου, στη σκήτη της μικράς αγίας Άννης.
1802-1803:Ασκητεύει στα Γιούρα και τα υπόλοιπα ερημονήσια απέναντι του Αγίου Όρους.
1803-1804:Παραμένει για δεύτερη φορά στη σκήτη του αγίου Δημητρίου.

1804:Μεταβαίνει στον Μωριά «διά αναγκαίαν υπόθεσιν της σκήτεως». Επιστρέφοντας στο Άγιον Όρος φέρνει μαζί του επτά νέους αδελφούς που συγκαταριθμούνται στη συνοδεία του.
1804/5-1812:Παραμένει στο κελλί του αγίου Ονουφρίου που αγοράζει από την Ι. Μονή Σταυρονικήτα

1805:Επί Πατριάρχου Καλλινίκου του Ε΄ διορίζεται κοινός πνευματικός του Αγίου Όρους.

1806:Ο Πατριάρχης Γρηγόριος ο Ε’, επί της δευτέρας πατριαρχίας του, του στέλνει «ενταλτήριον και επιστολήν» διοριστήρια.

19 Μαίου 1807:Απολογείται ενώπιον της Συνάξεως της Ιεράς Κοινότητος του Αγίου Όρους και απορρίπτει τις ψευδοκατηγορίες του Αμβροσίου.

Σεπτέμβριος 1808:Ο Πατριάρχης Καλλίνικος ο Ε΄, με ειδική εγκύκλιο επί της δευτέρας πατριαρχίας του, τον απαλλάσσει από την πνευματική του διακονία.
1812-1813:Αναχωρεί από το Άγιον Όρος και παραμένει με τη συνοδεία του στο νησί Αλαττάς, απέναντι από τα Τρίκκερα, στη Μονή της Θείας Μεταμορφώσεως και των αγίων Τεσσαράκοντα Μαρτύρων.

1813:Διωκόμενος αναχωρεί από τα Τρίκκερα και φθάνει στις Σπέτσες.
1813:Παραμένει επί βραχύ διάστημα στην Ι. Μονή Ζωοδόχου Πηγής Πόρου, φιλοξενούμενος του καθηγουμένου Γρηγορίου.

Σεπτέμβριος 1813:Φθάνει με τη συνοδεία του στην Ύδρα, όπου τον υποδέχονται με τιμές οι άρχοντες και όλος ο λαός της νήσου.
26 Σεπτεμβρίου 1813:Εγκαθίσταται και αναλαμβάνει την ηγουμενία της Ι. Μονής Προφήτου Ηλιού Ύδρας.
9 Απριλίου 1814:Εκδημεί στην Ιερά Μονή του Προφήτου Ηλιού, έπειτα από σύντομη ασθένεια.

πηγή: Αχιλλέως Γ. Χαλδαιάκη, Ο Γέρων Ιερόθεος (1762-1814) – Η πολιτεία του κτίτορος της Ι. Μονής Προφήτου Ηλιού Ύδρας και κριτική έκδοση του Βίου του, Έκδοση Ιεράς Μονής Προφήτου Ηλιού Ύδρας, Αθήναι 2000

Ο Γερο – Μιχαήλ στα Καυσοκαλύβια και ο Αγιος Νεκτάριος

 

Κατά το ετος 1965 ο Γερο – Μιχαήλ, Γέροντας της Καλύβης «Ευαγγελισμός της Θεοτόκου» είχε ανιστορήσει μια εικόνα του αγίου Νεκταρίου Πενταπόλεως (διότι ήταν καλός αγιογράφος), την οποία εικόνα είχε μεταφέρει ο ίδιος στην νήσο Ρόδο.

Ο Γερο – Μιχαήλ, επί είκοσι και πλέον χρόνια είχε πάθει έλκος του στομάχου και κατά καιρούς υπέφερε από φριχτούς πόνους.
Όταν γύρισε από την Ρόδο, που παρέδωσε την εικόνα του Αγίου Νεκταρίου, στο πλοίο τον έπιασαν πάλι ισχυροί πόνοι και κάθονταν σε μια γωνιά κουβαριασμένος.

Στο ίδιο πλοίο συνταξίδευε και ένας γιατρός παθολόγος Παπανικολάου το όνομα.

Ο γιατρός ρώτησε τον Γερο – Μιχαήλ «γιατί κάθεσαι έτσι μαζεμένος Πάτερ;» Και αφού έμαθε την αιτία του είπε: «Μη στενοχωριέσαι Γέροντα, θα σου δώσω εγώ ένα φάρμακο και θα γίνεις περδίκι», όπως μου είπε ο ίδιος ο Π. Μιχαήλ, όταν του έδωσε το φάρμακο και το ήπιε αμέσως υπεχώρησαν οι πόνοι, ανακουφίστηκε αρκετά και έτσι μπόρεσε και συνέχισε το ταξίδι άνετα.
Όταν έφτασε στην Σκήτη των Καυσοκαλυβίων, στο Άγιον Όρος, δεκαπέντε ήμερες πριν από την εορτή του Αγίου Νεκταρίου, ο Γέρο – Μιχαηλος, μετά το Απόδειπνον και την Ιδιαίτερη προσευχή (τον κανόνα του) έπεσε να αναπαυθεί. Δεν πέρασε δε ούτε μια ώρα και άκουσε την πόρτα του δωματίου του να ανοίγει.

Από τον θόρυβο ξύπνησε και βλέπει μπροστά του έναν ιεροπρεπή σεβάσμιο Γέροντα. Στήν αρχή φοβήθηκε κι όταν συνήλθε από το φόβο, κοίταξε καλύτερα και βλέπει ότι έφερε εγκόλπιο και σταυρό στο στήθος.

Τότε ξεθάρρεψε και με κάπως έντονη φωνή είπε: «Ο άγιος Νεκτάριος!» ο οποίος του είπε: «Ηρθα να σου πω ότι δεν σε θεράπευσε ο γιατρός Παπανικολάου με τα φάρμακα του στο πλοίο αλλά από την στιγμή που πήγες την εικόνα μου στην Ρόδο, θεραπεύτηκες. Να δοξάζεις το Θεό και να τιμάς την Παναγία».

Όταν είπε αυτά, ο άγιος Νεκτάριος, έγινε άχραντος. Ο υποτακτικός του Γέροντα Μιχαήλ, Μοναχός Γαβριήλ, ο οποίος κοιμόταν στο διπλανό δωμάτιο, από την συζήτηση και τις έντονες φωνές του Γέρο – Μιχαήλ, ξύπνησε και βρήκε τον Γέροντα του να ψαχνει για να βρει τον άγιο Νεκτάριο.

Τότε και οί δυο τους κοίταξαν όλες τις πόρτες του σπιτιού και διεπίστωσαν πως όλες ήταν ερμητικά κλεισμένες και από μέσα ασφαλισμένες όπως τις είχαν οι ίδιοι κλείσει αποβραδύς.
Ο Γέρο – Μιχαήλ, αφού διηγήθηκε τα διατρέξαντα στον υποτακτικό του Μοναχό Γαβριήλ, πήγαν και οι δυο στην εκκλησία της Καλύβης, έκαμαν θερμή προσευχή, δέηση και δοξολογία στο Θεό και ευχαρίστησαν την Παναγία Θεοτόκο και τον θεράποντα τους αγιον Νεκτάριο.

ΠΗΓΗ.ΙΣΤΟΛΟΓΙΟ ΨΗΓΜΑΤΑ ΟΡΘΟΔΟΞΙΑΣ

O Άγιος Νεκτάριος,ο Αγιορείτης γέροντας Νεκτάριος και η Παναγία.Ένα σύγχρονο θαύμα στον Άθωνα.

Ένα σύγχρονο θαύμα της Θεομήτορος,δια του Αγίου Νεκταρίου


Δήγηση του Θεοφιλεστάτου Επισκόπου Ροδοστόλου κ.κ.Χρυσοστόμου (από το βιβλίο του  Θεομητορικά και εξόδια στον Αθωνα.σελ.12-17 -διασκευασμένο.)

Τον μήνα Απρίλιο του έτους 1981,μετά από δεκαετείς εν κόσμω προσπάθειες για όσο το δυνατόν μοναχοπρεπέστερη διαβίωση ,πεισθήκαμε (οι περί τον ιερομόναχο Κύριλλο) ότι τα δεδομένα και οι συναφείς συγκυρίες δεν μπορούσαν να συμβάλλουν σε αυτό που διακαώς ζητούσε η ψυχή μας.Γι΄αυτό αποφασίσαμε να αναχωρήσουμε και να έλθουμε προς οριστική εγκαταβίωση στο Άγιο Όρος ,στο Περιβόλι της Παναγίας ,στην ωραιότερη πατρίδα εκείνων που θέλουν να ζήσουν ως μοναχοί και να πεθάνουν οσιοπρεπώς.
Πρίν καταλήξουμε οριστικά στο κελλί που βρισκόμεθα σήμερα(Αγ.Νικόλαος Μπυραζέρη) περιδιαβαίναμε και ερευνούσαμε τα οπουδήποτε έρημα κελλιά ,για να δούμε πού και ποιο θα διαλέγαμε προς οριστική διαμονή.
Σε εκείνες τις προσπάθειες και τις ανά την ιερή χερσόνησο πορείες,βρεθήκαμε να περνάμε έξω από την καγκελόπορτα του Ιβηρίτικου κελλιού του Αγίου Ονουφρίου,το οποίο γειτονεύει με την Ιερά Μονή Φιλοθέου και είδαμε στον κήπο του ένα ηλικιωμένο μοναχό ,κάθιδρο και εντελώς ατημέλητο,που με κινήσεις όμως που πρόδιδαν πολυχρόνια καλλιεργητική εμπειρία και μυική σιγουριά στο ανεβοκατέβασμα της μακροστύλιαρης δικέλλας,έσκαβε κατάβαθα και αναποδογύριζε τελείως το πολλά υποσχόμενο χώμα.Στις δε καταπράσινες απλωσιές της αντικρυνής πλευράς του κτήματος ,δυό καλοθερμμένα μουλάρια ,ξεσαμάρωτα κι΄αμολυτά ,να καταχαίρονται τις ανοιξιάτικες γλυκοζεστασιές και ξένοιαστα να μασουλάνε τις ποικίλες χλωροτρυφεράδες.
Το παρουσιαστικό του ,σε συνάρτηση με κάποιες επιφυλακτικότητες και προκαταλήψεις που κουβαλούσαμε από τον κόσμο ,αυτομάτως μόρφωσε μέσα μας την γνώμη και την απόφαση να τον προσπεράσουμε όσο το δυνατό πθιό βιαστικάκαι να συνεχίσουμε τάχα αδιάφοροι τον δρόμο.
Σταμάτησε όμως αμέσως εκείνος το σκάψιμο και το βολοκόπημα και ατενίζοντας μας,πρότεινε να περάσουμε «μέσα ,για ένα ποτήρι νερό».
Μας ξάφνιασε η πρότασις και ως διά μαγείας άλλαξε τους λογισμούς της επιφυλακτικότητας και της «συνέσεώς μας».Μας φάνηκε δε και τόσο φιλάδελφη και καλωσυνάτη η πρόσκλησίς του,ώστε καταλάβαμε ότι θα διαπράτταμε αγένεις αν αδιαφορούσαμε ,προσποιούμενοι επί πλέον και τους …κωφούς.Παραμερίσαμε λοιπόν κάθε ενδοιασμό και αδίστακτα βηματίσαμε προς το κελί του.
Προσκυνήσαμε κατά τα εθισμένα στο εκκλησάκι και ακολούθως απολαμβάναμε στο αρχονταρίκι του το «αγιορείτικο» κέρασμα και τον μεστό απλότητας και αγιωσύνης ,όπως αποδείχθηκε λόγο του.
Τώρα που τον βλέπαμε από τόσο κοντά ,διαπιστώναμε εντελώς διαφορετικά πράγματα από εκείνα που νομίσαμε στην αρχή και εκ του μακρόθεν.Το ύφος του πατρός Νεκταρίου-αυτό ήταν το όνομα του γέροντος-και η εκφορά του λόγου του ,παρέπεμπαν σε χρόνους και γεροντάδες του Λαυσαικού και θύμιζαν σκηνικά και δεδομένα περιγραφών του Ευεργετινού….
Πως μπορούσε να έχει τόση ηρεμία και ιλαρότητα το πρόσωπο ενός ορεσίβιου σκαφτιά και σκληροδίαιτου ξωμάχου;Και μιλούσε με τόση απλότητα και γαλήνη.Και παρουσίαζε μια εσωτερική καλλιέργεια και ευγένεια ψυχής ,που καθόλου ,μα καθόλου ,δεν συμφωνούσε με το άξεστο και αγροίκο της κορμοστασιάς του και με το απαράδεκτο της ενδυμασίας και της υποδήσεώς του.Μεταξύ των άλλων μας είπε: «Πατέρες ,μου φαίνεστε καλλιεργημένοι και γραμματιζούμενοι.Εγώ δεν γνωρίζω γράμματα.Γι΄αυτό θα σας διηγηθώ ένα θαύμα που έγινε σε μένα τον ανάξιο από τον Άγιο Νεκτάριο με εντολή της Παναγίας μας και σίς σας παρακαλώ να το γράψετε στο περιοδικό που γράφουν όλα τα θαύματα του Αγίου και της Προστάτιδας του Τόπου μας.
«Κατά τον Φεβρουάριο που μας πέρασε(1981) ,είχα αρρωστήσει βαρειά.Ήμουν πολύ κρυωμένος και με μεγάλο πόνο στο στήθος.Και η καρδιά μου πονούσε συχνά και δυνατά ,΄’ώστε έφτασα στο σημείο να αναγκασθώ να ζητήσω βοήθεια γιατρού,πράγμα που ποτέ δεν το συνήθιζα.Έστειλα ένα εργάτη στην Μονή Φιλοθέου ,απάυρτούς που ξυλεύουν στα εδώ ένα γύρο,και κάλεσα τον πατέρα Σάββα .Όταν ήρθε παρέα με ένα καλογέρι ,είχε αρχίσει να σκοτινιάζει.Με εξέτασε προσεκτικά και μου είπε ότι έχω πνευμονικί οίδημα,πως είναι πολύ σοβαρή η κατάστασις και πως έπρεπε αμέσως να βγώ έξω και ει δυνατόν μάλιστα με ελικόπτερο ,για να μπώ το συντομότερο σε Νοσοκομείο.Του είπα ,πως από τότε που ήρθα στο Άγιο Όρος,40 τόσα χρόνια,δεν πήγα στον κόσμο.Αφού και στις Καρυές έχω να πάω 7 χρόνια ,μια και οι γείτονες και οι εργάτες που δουλεύουν στο Φιλοθείτικο δάσος ,πρόθυμα με εξυπηρετούν σε ό,τι χρειάζομαι.Δεν μου αρέσει αυτή η ιδέα.Αλλά ας περάσει τούτη η δύσκολη νύχτα να σκεφθώ καλά και το πρωί τα ξαναλέμε του είπα.
Έφυγε και έμεινα μόνος.Έκανε πολύ κρύο.Δεν είχα κουράγιο ούτε ξύλα να πάρω από την στοίβα και να τα ρίξω στην σόμπα.Υπέφερα και είπα:Ας πάω να ανάψω τουλάχιστο τα καντήλια ,να πώ δυό λόγια στην Παναγία και να ξαπλώσω.Σβαρνιστός περισσότερο παρά βαδίζοντας πήγα στο ναό .Άναψα τα καντήλια ,στάθηκα μπροστά στο προσκυνητάρι που είναι η εικόνα της Παναγίας και παραδίπλα του Αγίου μου Νεκταρίου και με παράπονο της είπα.
-Παναγία μου ,δές πως πονώ και πόσο υποφέρω.Δεν έχω καμμιά βοήθεια .Στην ζωή μου δεν ήμουν επιμελής ,για νάχω τώρα δικαίωμα και παρρησία να σου ζητήσω εκείνα που υποσχέθηκες στους Αγιορείτες μοναχούς ,στα παιδιά Σου.
Εκείνη την ώρα θορύβησαν παράξενα και χλιμίντρισαν πολύ παραπονιάρικα τα μουλάρια μου,που τα είχα κλεισμένα στο σταύλο και επί δυό μέρες ούτε τα τάισα κι ούτε τα πότισα καθόλου.Της λέω το λοιπον :
-Τα΄κους; Κι αυτά βοήθεια ,τροφή και νεράκι ζητούν από μένα.Ξέρω ότι δεν είμαι άξιος βοηθείας,δεν αξίζω περισσότερο απ΄ό,τι αυτά.Αλλά αν με κοιτάξεις με τόσο ενδιαφέρον ,όσο και εγώ θα έδειχνα σ΄αυτά ,θα μου ήταν αρκετό,αν ούτε κι΄αυτό το αξίζω.Ό,τι νομίζεις κάνε.Σύ είσαι η Μάννα ,ο γιατρός και το αφεντικό σε τούτον τον Τόπο.
Προσκύνησα ,γύρισα στην κέλλα μου και ξάπλωσα στο κρεββάτι.Έκανε φαρμακερό κρύο.Πονούσα πολύ και θυμάμαι ,πως όταν έβηχα ,έφτυνα και αίμα.Σκεπάστηκα με την μπατανία και προσπάθησα να ζεσταθώ και να ησυχάσω.Σε λίγο όμως αισθάνθηκα κάτι περίεργο.Παρουσία ανθρώπου στα διπλανά μου,και πως κάποιος με άγγιζε και στο πλευρό.Γυρίζω ,κοιτάζω και τι να δώ .Τον Άγιο Νεκτάριο,όπως είναι στην εικόνα του .Μού λέει:
-Πονάς πολύ;
-Ναι Άγιέ μου.Υποφέρω.
-Η Παναγία μας, με έστειλε να σε κάνω καλά.Που πονάς ;Εδώ ;με ρώτησε και πίεσε και σταύρωσε το στήθος μου.Κι΄ύστερα αφού με ευλόγησε σταυροειδώς όλον,μού είπε:
-Είσαι πλέον καλά,συνέχισε τον αγώνα σου.
-Άγιέ μου σε ευχαριστώ ,πρόλαβα να πώ και αυτόματα χάθηκε από μπρός μου…
Σηκώθηκα και κατάλαβα πως ήμουν ολότελα καλά.Δεν αισθανόμουν κανένα πόνο.Ευχαρίστησα την Παναγία και τον Άγιο και φρόντισα τα ζώα μου.
Το πρωί μου ξανάρθαν οι Φιλοθείτες ,αλλά το μόνο που έκαναν ήταν να απορούν ,να σταυροκοπιούνται και να υμνολογούν την προστάτισσα του Όρους μας Παναγία και τον Άγιό μου.Και από τότε και μέχρι τώρα ,όπως βλέπετε,τίποτα δεν έχω .Και τον κήπο μου σκάβω και ούλες τις δουλιές του κελλιού μου κάνω.Δόξα τω Θεώ..
Πιστεύουμε πως εκείνη η συνάντηση ,μας συνέβη κατά χάρη Θεούκαι την εκλάβαμε ως εύνοια και ευλογία της Παναγίας.Φρονούμε ότι επιβεβαιωτικώτερος τρόπος αποδείξεως της ειδικής για τους Αγιορείτας μοναχούς προνοίας της Παρθένου και Θεοτόκου Μαρίας ,σύμφωνα με τις υποσχέσεις Της ,δεν θα μπορούσε να υπάρξει.
…Ευθύς μετά την αναχώρησή μας και καθ΄οδόν ,σχολιάζοντες το εξαίσιο γεγονός,θαυμάζαμε την εκπληκτική απλότητα του πατρός Νεκταρίου στην Θεοτόκο και την έκφραση της τελείας ταπεινώσεώς του ,η οποία ετελεσφόρησε αμέσως.Γιατί ,μόλις έβαλε τον εαυτό του πιο κάτω και από τα μουλάρια ,τότε τον επισκέφθηκε η χάρις της Παναγίας μας και τον λύτρωσε από την δεινότητα της κατάστασής του.
…Φροντίσαμε να διασταυρώσουμε τα λεχθέντα για το θαύμα από πλευράς Φιλοθειτών πατέρων και δη από τον πατέρα Σάββα ,που ήταν γιατρός πολύπειρος στην Θεσσαλονίκη και με λαμπρή θητεία στο Νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ.Επιβεβαιώθηκαν όλα.Π πατήρ Σάββας μάλιστα πρόσθεσε ότι τα «ευρήματα» τον έκαναν να είναι κάτι παραπάνω από βέβαιος ,πως το επόμενο πρωί θα τον εύρισκαν πεθαμένο.
..Ο Γέροντας Νεκτάριος κοιμήθηκε εν Κυρίω το 1990.

ΠΗΓΗ.Βιβλίο Η ΠΑΝΤΩΝ ΑΝΑΣΣΑ,Μεσίτις πρός Θεόν.