Τα τσαρούχια της αγάπης

(Aπό τον βίο του Αγίου Δαυίδ του Γέροντος).

του Αρχιμ. Καλλινίκου Γεωργάτου

• “Ο όσιος Δαυίδ εστάλη παρά του γέροντός του εκ Ναυπάκτου εις την Άρτα δια τινα υπηρεσίαν’ η οδός η απέχουσα της Ναυπάκτου άχρι της Άρτης είναι τεσσάρων ημερών, ο μακάριος… συνήθιζε να περιπατή ανυπόδητος…”. Εκεί κάποιος άρχοντας τον ευλαβήθηκε και του χάρισε ένα ζευγάρι τσαρούχια. Ο Όσιος, αντιλήφθηκε την καλή πρόθεση του άρχοντος και πήρε τα υποδήματα, τα οποία έδειξε χαίρων στον Γέροντά του Ακάκιο, όταν επέστρεψε στην Ναύπακτο. Και ο Ακάκιος του μίλησε μ’ αυτά τα λόγια: “Αυτή είναι η υποταγή την οποίαν σώζεις προς εμέ, ω Γέρον; και διατί δεν ήλθες ανυπόδητος, καθώς υπήγες; αλλά ελυπήθης τον εαυτόν σου; άπελθε λοιπόν και δός τα υποδήματα οπίσω εις τον άνθρωπον ο οποίος σού τα έδωκε και πάλιν στρέψον οπίσω, καθώς υπήγες ανυπόδητος… Τότε ο ταπεινόφρων Δαβίδ, ποιήσας μετάνοιαν, εδέχθη μετά χαράς την επιτίμησιν και έπραξε καθώς τον διέταξεν ο ιερός εκείνος Αρχιερεύς…” (βίος οσίου Δαυίδ του Γέροντος). Ο όσιος Δαυίδ ήταν τότε έφηβος.
• Ο υποτακτικός του αββά Δωροθέου Δοσίθεος, ερώτησε κάποτε τον αββά “ρήμα της Αγίας Γραφής”, “επειδή είχε αρχίσει από την πολλή καθαρότητά του να κατανοή τα της Αγίας Γραφής”. Ο αββάς Δωρόθεος του απάντησε: “Δεν ξέρω’ πήγαινε να ρωτήσης τον ηγούμενο”, με τον οποίο προηγουμένως είχε συνεννοηθή ο αββάς Δωρόθεος. Ο Δοσίθεος ρώτησε τον ηγούμενο, όμως αντί για απάντηση εισέπραξε αυστηροτάτη επίπληξη και δύο χαστούκια και επέστρεψε στον αββά Δωρόθεο δείχνοντας τα κατακόκκινα μάγουλά του και λέγοντας: “Τις άρπαξα, και μάλιστα γερές”! Ο όσιος Δοσίθεος ήταν νεανίας.
• Ο αββάς Ιωάννης (συγγραφέας της “Κλίμακος”) επισκεπτόμενος ένα μοναστήρι της Αιγύπτου, ζήτησε να γνωρίση “εν πολιά βαθυτάτη θεϊκόν φρόνημα”. Ο Ηγούμενος λοιπόν του Μοναστηριού κάλεσε έναν Ιερομόναχο, δεύτερον τη τάξει, δήθεν για να του δώση κάποια εντολή, αλλά τον άφησε να περιμένη γονατιστός ενώπιον όλων καθ’ όλην την διάρκεια του γεύματος, χωρίς να του δώση καμμιά εξήγηση. Στο τέλος τον έστειλε να πη στον αββά Ισίδωρο την αρχή του 39ου ψαλμού (“Υπομένων υπέμεινα τον Κύριον και προσέσχεν μοι…”). Όταν ρωτήθηκε από τον αββά Ιωάννη τί αισθανόταν όλη την ώρα σε αυτήν την ταπεινωτική στάση, τον διαβεβαίωσε ότι προσευχόταν συνέχεια και καμμία κακή σκέψη δεν πέρασε από μυαλό του, διότι “η αγάπη ου λογίζεται το κακόν” (Α’ Κορ. ιγ’, 5). Ήταν δε ο Ιερομόναχος αυτός ογδοηκοντούτης.
* * *

Τα περιστατικά αυτά –ενδεικτικά ενός πλήθους παρομοίων παραδειγμάτων– προέρχονται από την ασκητική γραμματολογία της Εκκλησίας μας. Είναι δηλαδή τα κατ’ εξοχήν παιδαγωγικά κείμενα, τουλάχιστον για τους μοναχούς. Περιγράφουν μια παιδεία σταυρική. Και για μεν τους μοναχούς είναι εφαρμοστέα, για δε τους υπόλοιπους Χριστιανούς δείχνουν, τουλάχιστον, έναν προσανατολισμό. Δηλαδή, οι Χριστιανοί τα αναγνωρίζουν ως πρότυπα σταυρικής ζωής, ομολογούν την αδυναμία τους, αν δεν μπορούν να τα εφαρμόσουν, και ζητούν το έλεος του Θεού να πορεύονται αυτόν τον δρόμο. Αυτή η διάκριση είναι συμβατική, διότι πολλές φορές λαϊκοί εφάρμοσαν τελειότερα το προφητικό: “Υιέ, μη ολιγώρει παιδείας κυρίου μηδέ εκλύου υπ’ αυτού ελεγχόμενος’  όν γαρ αγαπά Κύριος παιδεύει, μαστιγοί δε πάντα υιόν όν παραδέχεται”.
Για τους “Έλληνες” τα περιστατικά αυτά είναι μωρία. Ένας σύγχρονος ορθολογιστής ουμανιστής θα τα συνέκρινε με τις επιταγές της παιδαγωγικής, της ψυχολογίας και της φιλοσοφίας της παιδείας, θα μνημόνευε τα ατομικά του δικαιώματα και τις βιολογικές του ανάγκες, θα εφάρμοζε τα παιδαγωγικά πορίσματα περί αυτοπεποιθήσεως, συναισθηματικής ισορροπίας, τεκμηριώσεως ή έστω ευλογοφανείας των παιδαγωγικών μας ενεργειών κ.ο.κ. και θα κατέληγε ότι παρόμοιες συμπεριφορές είναι, αν μη τι άλλο, “δείγματα μιας άλλης εποχής”.
Και ο “Ιουδαίος”, ο σημερινός εκκοσμικευμένος Χριστιανός, θα τα αντιμετώπιζε ως σκάνδαλα. Δεν είναι πολύς καιρός που ακούσαμε από τα ραδιοκύματα αυστηρόν Ιεροκήρυκα, να ομιλή για το περιστατικό του οσίου Δαυίδ, παρουσιάζοντας τον γέροντα του οσίου, Επίσκοπο Ακάκιο, ως εκμεταλλευτή και ως θύτη! “φθονερό” και “απάνθρωπο”! τον δε όσιο Δαυίδ ως θύμα και αναξιοπαθούντα! Δεν παρέλειψε, βέβαια, ο σύγχρονος “Ιουδαίος”, να εκφράση την αγανάκτησή του για τον άσπλαχνο παιδαγωγό, καθώς και την συμπάθειά του για το ταλαίπωρο παιδί!
Για τους Χριστιανούς όμως, τα περιστατικά αυτά φανερώνουν την δύναμη του Θεού, γιατί μέσα από την σταυρική αυτή παιδεία, η οποία συνοψίζεται στο ψαλμικό “Δεύτε, τέκνα, φόβον Κυρίου διδάξω υμάς”, βιώνεται η αγάπη. Και η παιδεία αυτή έχει το θεωρητικό της υπόβαθρο στην ορθόδοξη ανθρωπολογία, στην διδασκαλία δηλ. για την δημιουργία και την πτώση του ανθρώπου, καθώς και στην ορθόδοξη ηθική. Καταστάλαγμα της ασκητικής αυτής παιδείας στον λαό αποτελεί και η φράση που ακούει ως συμβουλή ο νέος δάσκαλος: “Να αγαπάς τα παιδιά, αλλά από μέσα σου!”.
Ο δρόμος από την Ναύπακτο μέχρι την Άρτα, τον οποίο περπάτησε ξυπόλητος ο όσιος Δαυίδ για την εντολή, με τα καινούρια τσαρούχια στο χέρι, δεν ήταν δρόμος δουλείας, αλλά δρόμος προς την ελευθερία της αγάπης.
Το σημείωμα αυτό είναι απλώς μια μικρή διαμαρτυρία για την ακατάσχετη, απροϋπόθετη, αναληθή, ασταύρωτη, αρρωστημένη αγαπολογία των ημερών μας!

* * *

“…Και βλέπεις, ενώ η υπακοή είναι ελευθερία, ο πειρασμός όμως από κακία την παρουσιάζει σαν σκλαβιά και αντιδρούν τα παιδιά, ιδίως της εποχής μας, που έχουν δηλητηριασθή από το πνεύμα της ανταρσίας…”
(Γέρων Παΐσιος Αγιορείτης)

“Επηνέθη τις μοναχός υπό των αδελφών προς τον Αββάν Αντώνιον, ο δε παραβαλόντα αυτόν επείρασεν, ει φέρει ατιμίαν’  και ευρών ότι ου βαστάζει, είπεν αυτώ’  έοικας κώμη, τα έμπροσθεν κεκαλλωπισμένη, τα δε όπισθεν υπό ληστών συλουμένη”

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: