Τα χαρακτηριστικά του Τιμίου Ξύλου του Σταυρού και οι περιπέτειές του

Ο Τίμιος Σταυρός γνωστόν εκ των εκκλησιαστικών συγγραφέων Σωκράτους, Θεοδωρήτου, Σωζομενου, Ρουφίνου, Ιερωνύμου, Σουπληκίου, Αμβροσίου, έξιστορούντων άπαραλλάκτως πάσας τας λεπτομερείας, οτε ανεκαλύφθη τω 325 μ. Χ. υπό της αυτοκράτειρας του Βυζαντίου αγίας ‘Ελένης μετά την αναγραφήν του Τιμίου Σταυρού επί του αυτοκρατορικού Λαβάρου ότε  μεταβάσα εις Ιεροσόλυμα κατεδάφισε τον Ναόν της Αφροδίτης και απεκάθηρε τας ακαθαρσίας και τας των πετρών σωρείας, ως και το είδωλον του Διός το επί Αδριανού του Αίλίου (117-138 μ.Χ.) άνεγερθέν, ίδρυσε δε εκ βάθρων αυτόθι τον ιερόν Ναόν της Θείας του Χριστού Αναστάσεως, εν ω εύρε τον τε Σταυρόν και τον Τάφον του Κυρίου ημών Ιησού Χριστού, εντολή του υιού αυτής Κωνσταντίνου, εις ον ευθύς ανήγγειλε την αποκάλυψιν ταύτην. Τότε Επίσκοπος ην Ιεροσολύμων ο άγιος Μακάριος, ον μετά 25 έτη από της ευρέσεως του Σταυρού διεδέχθη ο Κύριλλος.
Μετά την εύρεσιν ταύτην του Σταυρού μέρος μεν του Τιμίου Ξύλου ηνέχθη εις Κωνσταντινούπολη χάριν ευλογίας, το δε λοιπόν καταλειφθέν εν Ίεροσολύμοις υπό της βασιλομήτορος εν αργυρή πυξίδι παρά τω Επισκόπω, διετηρήθη εκεί άχρι του 614, ότε λεηλατήσαντες οι Περσαι την Παλαιστίνην συναπήγαγον αυτό εις την ιδίαν πατρίδα τη 22α Ιανουαρίου διαταγή Πέρσου τινός στρατηγού.

Πασίγνωστος ωσαύτως τυγχάνει η κατά την 14ην Σεπτεμβρίου τελούμενη τελετή της Παγκοσμίου Υψώσεως του Τιμίου Σταυρού προς άνάμνησιν της ευρέσεως αυτού επί του ανωτέρω Επισκόπου Ιεροσολύμων, όστις, επειδή το συρρεύσαν μεγα πλήθος δεν ήδύνατο να πλησίαση, όπως ίδη και προσκύνηση τον Ζωοποιόν Σταυρόν, ύψωσεν αυτόν εφ’ υψηλού και περιβλέπτου τόπου, ον ιδών ο λαός εβόησε «Κύριε ελεησον». Γνωστόν ωσαύτως εκ της Ιστορίας ότι ό αυτοκράτωρ Ηράκλειος έξεστράτευσε τω 624 κατά του βασιλέως των Περσών, του νεωτέρου Χοσρόη, τω δε 628 επανέκαμψεν   εις Κωνσταντινούπολιν νικηφόρος επί θριαμβικού άρματος, συρομένου υπό τετράδος ελεφάντων, ενώ άνδρες προπορευόμενοι εκράτουν τον Τιμιον Σταυρόν, τον όποιον ανέσωσεν από της περσικής βεβηλώσεως και τον οποίον βεβαίως εθεώρει ως το ενδοξότατον τρόπαιον. Η δε μετά την δοξολογίαν του όρθρου τελουμένη λιτανεία αναμιμνήσκει ημάς εκείνην την υπό του Ηρακλείου
τελεσθείσαν, οτε το εαρ του 629 εκ Κωνσταντινουπόλεως μετεβη εις Συρίαν συνεπαγόμενος τον Τίμιον Σταυρόν, τον όποίον προ τεσσάρων και δέκα ετών ειχον, ως ελέχθη, συλήσει οι βάρβαροι και ων ανυπόδητος και πενιχρά ενδεδυμένος ο ευσεβής βασιλεύς εισήγαγεν εις τον πάνσεπτον Ναόν της Αναστάσεως. Τότε αποκατέστησεν εις τον θρόνον και τον Πατριάρχην Ζαχαρίαν, όστις ειχεν απαχθή αιχμάλωτος υπό των πολεμίων Περσών προ δεκατεσσάρων ωσαύτως ετών, και παρέδωκεν αυτώ το τιμιώτατον σύμβολον και αλύμαντον, ουδεμίαν των βαρβάρων επενεγκόντων αυτώ βλάβην.

Το μέγεθος του Τιμίου Σταυρού κατά την ευσεβή παράδοσιν ην το μεν μήκος πεντεκαίδεκα ποδών, το δε πλάτος, ήτοι το έγκάρσιον ξύλον, οκτώ ποδών. Κατά τον θείον Κύριλλον (444) ο Τίμιος Σταυρός είχε μερισθή εις τμήματα «Δια του Σταυρικού Ξύλου της Γης άπας ο κόσμος εις τμήματα μερισθεντος διαπεπλήρωται». Ομοίως και ο θείος Χρυσόστομος (407) γράφει: «Αυτό δε το Ξύλον εκείνο, ένθα το ‘Αγιον ετάθη  Σώμα και ανεσκολοπίσθη, πώς εστί περιμάχητον άπασι; Καί μικρόν τίνα κόκκον λαμβάνοντες εξ εκείνου πολλοί και χρυσώ περικλείοντες και άνδρες και γυναίκες των τραχήλων εξαρτώσι των εαυτών καλλωπιζόμενοι, καίτοι καταδίκης το Ξύλον καί τιμωρίας».

Επομένως εκ των δύο εκείνων τμημάτων του Τιμίου Σταυρού του εν Ίεροσολύμοις και του εν Κωνσταντινουπόλει απεκόπτοντο τμήματα ή άτομα, χορηγούμενα τοις πιστοίς προς αγιασμόν.
Από του 636, ως άναφέρει Αγγλος τις, ο Τίμιος Σταυρός εκ φόβου μη συληθή αύθις υπό των απίστων ή διαφθαρη, διηρέθησαν τα εν ταις ανωτέρω πόλεσι δυο μεγάλα τμήματα του Τιμίου Ξύλου εις έννεα και δεκα, εκ των οποίων τρία μεν ελαβον η Κωνσταντινούπολις, δύο η Κύπρος, τρία η Αντιόχεια, εν η Κρήτη, εν η»Εδεσσα, τέσσαρα η Ιερουσαλήμ, δυο η Γεωργία, εν η Αλεξάνδρεια, εν η Ασκάλων (της εν Παλαιστίνη ανωτερας Ίδουμαίας) και εν η Δαμασκός.

Ο Rebault de Flery υπελόγισε τον υλικόν όγκον του Τιμίου Ξύλου εις 178.000.000 ως έγγιστα κυβικών χιλιοστομέτρων. Ποιησάμενος δε ακριβή καταμέτρησιν όλων των λειψάνων του Τιμίου Σταυρού του γνωστού καί παρά τοις χριστιανοίς υπάρχοντος κατά τας παρούσας ημέρας, ευρεν ότι ο όγκος του μέχρι σήμερον σωζομένου Τιμίου Ξύλου είναι περίπου 3.942.000 κυβικών χιλιοστομέτρων.

Ώστε εκ του υπολογισμού τούτου συμπεραίνωμεν ότι το πλείστον μέρος απώλετο κατά διαφόρους καιρικάς περιστάσεις. Ο μνημονευθείς Rebault είχε την υπομονήν να υποβάλη είς μικροσκοπικήν εξέτασιν τα διάφορα λείψανα του Ζωοποιού Σταυρού, εξ ης συνεπέρανεν ότι ούτος κατεσκευάσθη ή εκ πεύκης ή εξ έτερου τινός παραπλησίου αυτής ξύλου. Κατά την ευσεβή ημών παράδοσιν και τας Ιεράς Γραφάς, ο Τίμιος Σταυρός ην εκ πεύκης, κεδρου καικυπαρισσιού, διό και ο Προφήτης Ησαΐας αναφωνεί: «Εν κυπαρίσσω και πεύκη και κέδρω άμα δοξάσαι τον τόπον τον άγιόν μου».

Των μέχρι σήμερον διασωζομένων εν τη υφηλίω τμημάτων του Τιμίου Ξύλου είρηνται εν μεν τω άγίω»Ορει, όπερ κατέχει το μείζον μέρος, περί τάς 870.760 κυβικών χιλιοστομέτρων, εν δε τη Ρώμη περί τας 537.587, εν δε’ ταις Βρυξέλλαις περί τας 516.090, εν δε τη Ένετία περί τας 445.582, εν δε’ τη Γάνδη (Φλαμανδιστί Gent, πόλει του Βελγίου εν τη Ανατολική Φλάνδρα) 436.456 καί εν Παρισίοις 237.731 κυβικών χιλιοστομέτρων. Εν δέ τη Αγγλία ελάχιστον ποσόν υπάρχει και τούτο εν ταις χερσί των μελών της Ρωμαϊκής Εκκλησίας.

(Από το βιβλίον: ΤΟ ΑΓΙΟΝ ΟΡΟΣ του Γερασίμου Σμυρνάκη ιερομόναχου Έσφιγμενίτου, εν Αθήναις, 1903).

ΠΗΓΗ.proskynitis.blogspot.com

O Τίμιος Σταυρός της Ιεράς Μονής Ξηροποτάμου.

Η μονή Ξηροποτάμου διαθέτει πολλά και αξιόλογα κειμήλια. Ιδιαίτερα είναι γνωστή για το μεγαλύτερο σ:τον κόσμο τεμάχιο Τιμίου Ξύλου που διατηρεί, αφιέρωμα όπως λέγεται της Πουλχερίας, μέσα σε ένα ξύλινο σταυρό. σ’ αυτό φαίνεται μια από τις τρύπες, όπου είχαν μπήξει τα καρφιά κατά τη Σταύρω- ση. Κατά μια άλλη παράδοση αυτό είναι δώρο του αυτοκράτορα Ρωμανού Α .. Εκτός από αυτό φυλάσσονται εδώ και άλλα μικρότερα τεμάχια του ίδιου ξύλου.

Ο Τίμιος Σταυρός της Ιεράς Μεγίστης  Μονής Βατοπαιδίου.

Ο Άγιος Κωνσταντίνος είχε κατασκευάσει έναν χρυσό σταυρό για να τον προστατεύει στις εκστρατείες. Στη μέση του σταυρού είχε τοποθετηθεί τεμάχιο Τιμίου Ξύλου. Ο σταυρός έφερε επίσης θήκες με άγια λείψανα Μαρτύρων και ένα τεμάχιο της Τιμίας Ζώνης. Όλοι οι βυζαντινοί αυτοκράτορες έπαιρναν αυτόν τον σταυρό στις εκστρατείες. Το ίδιο έπραξε και ο αυτοκράτορας Ισαάκιος Β (1185-1195) σε μία εκστρατεία εναντίον του ηγεμόνα των Βουλγάρων Ασάν. Νικήθηκε όμως και μέσα στον πανικό ένας ιερέας πέταξε τον Σταυρό στο ποτάμι για να μην τον βεβηλώσουν οι εχθροί. Μετά από μερικές μέρες όμως οι Βούλγαροι τον βρήκαν. Έτσι πέρασε στα χέρια του Ασάν. Οι Βούλγαροι ηγεμόνες μιμούμενοι τους Βυζαντινούς αυτοκράτορες έπαιρναν μαζί τους στις εκστρατείες τον σταυρό. Σε μια μάχη όμως εναντίον των Σέρβων ο βουλγαρικός στρατός νικήθηκε από τον Σέρβο ηγεμόνα Λάζαρο (1371-1389). Ο Λάζαρος αργότερα δώρισε τον σταυρό του Αγίου Κωνσταντίνου στην Ιερά Μονή Βατοπαιδίου μαζί με το τεμάχιο της Τιμίας Ζώνης.

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: